XƏBƏR • GÜNDƏM • MƏDƏNİYYƏT • CƏMİYYƏT ✦ 19 Oktyabr 2026 ✦ 09:50:47 ✦ 🌡️ Bakı — yenilənir… ✦ AZN  |  1 USD = 1.70  |  1 EUR = 1.84  |  1 RUB = 0.021
✦ MƏLUMAT • XƏBƏR • CƏMİYYƏT AZ⌄

Lütetiumla rekord dəqiqlik: alimlər dünyanın ən dəqiq atom saatlarından birini hazırladılar

Mətn:
Paylaş: WhatsApp Telegram Facebook X LinkedIn E-poçt

Odlar.media xəbər verir ki, Sinqapur Milli Universitetinin Kvant Texnologiyaları Mərkəzinin alimləri lütetium elementindən istifadə etməklə dünyanın ən dəqiq atom saatlarından birini hazırlayıblar.
“Nature” jurnalında dərc olunan araşdırmaya əsasən, saatın keçid tezliyi 19 onluq mərtəbəyə qədər ölçülüb, qeyri-müəyyənlik isə 1×10⁻¹⁹ səviyyəsində müəyyən edilib. Tədqiqatçılar bunun optik atom saatlarında indiyədək əldə edilmiş ən yüksək dəqiqlik göstəricilərindən biri olduğunu bildiriblər.
Yeni texnologiyada lütetium-176 ionundan istifadə olunur. Alimlərin sözlərinə görə, lütetiumun temperatur və maqnit sahəsindəki dəyişikliklərə yüksək davamlılığı müxtəlif şəraitlərdə sabit istinad təmin etməyə imkan verir.
Tədqiqat çərçivəsində iki lütetium atom saatı 200 saat ərzində müqayisə edilib. Məlumata görə, saatlar 5,7×10⁻¹⁹ qeyri-müəyyənlik daxilində eyni nəticəni göstərib. Bu göstərici ən dəqiq saat müqayisələrindən biri kimi qiymətləndirilir.
Bu səviyyədə dəqiqlik atom saatlarına hətta millimetr miqyasındakı hündürlük fərqindən yaranan cazibə dəyişikliklərini aşkar etməyə imkan verir. Texnologiyanın gələcəkdə Yer səthində cazibə qüvvəsindəki dəyişikliklərin ölçülməsi, fundamental fizika üzrə araşdırmalar və daha dəqiq zaman standartlarının hazırlanmasında tətbiqi mümkün hesab olunur.
Optik atom saatlarının inkişafı saniyənin gələcəkdə yenidən müəyyənləşdirilməsi baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Beynəlxalq zaman standartları üzrə müvafiq qurumların bu istiqamətdə 2030-cu il və sonrakı dövr üçün müxtəlif ölçmə nəticələrini qiymətləndirdiyi bildirilir.
Tədqiqatçılar növbəti mərhələdə lütetium əsaslı atom saatını portativ sistemə çevirməyi və yüksək dəqiqliyi qorumaqla onun ölçülərini kiçiltməyi planlaşdırırlar.

Odlar.media

Etiketlər: