Odlar.media xəbər verir ki, beynəlxalq alimlər qrupu Antarktidanın Şərqi hissəsində indiyədək məlum olmayan nəhəng geoloji struktur aşkarlayıb. Üç kilometrdən artıq qalınlığa malik buz qatının altında yerləşən bu sistem, bir-biri ilə əlaqəli buzaltı hövzələr şəbəkəsindən ibarətdir.
Araşdırmanın nəticələri Nature Geoscience jurnalında dərc olunub. Alimlər yeni kəşf edilən quruluşu “Şərqi Antarktika Fan Hövzəsi Vilayəti” adlandırıblar. Sistemə Uilks və Aurora kimi iri buzaltı hövzələr, eləcə də dünyanın ən böyük buzaltı gölü sayılan Vostok gölü də daxildir.
Əvvəllər ayrı-ayrı geoloji obyektlər kimi öyrənilən bu strukturların yeni analizlər nəticəsində vahid kontinental miqyaslı sistemin tərkib hissələri olduğu müəyyən edilib. Bu isə bölgənin geoloji tarixinə dair mövcud təsəvvürləri əhəmiyyətli dərəcədə dəyişir.
Tədqiqatçılar bildirirlər ki, strukturun formalaşması Yer qabığının mərkəzi nöqtədən tədricən genişlənməsi prosesi ilə bağlıdır. Alimlər bu mexanizmi açılan ovucun hərəkətinə bənzədirlər: mərkəz sabit qalarkən, “barmaqlar” istiqamətində uzanan hissələr böyük üçbucaqlı çökəkliklər yaradır.
Mütəxəssislərin fikrincə, bu nəhəng sistem çoxmərhələli geoloji proseslər nəticəsində formalaşıb və qədim superkontinent Qondvananın parçalanması ilə sıx əlaqəlidir. Ehtimallara görə, bu proseslər milyonlarla il əvvəl Avstraliya ilə Antarktidanın ayrılmasına səbəb olan tektonik hərəkətlərlə də bağlı ola bilər.
Alimlər vurğulayırlar ki, bu kəşf yalnız Yer kürəsinin qədim geoloji tarixini aydınlaşdırmır, həm də bu gün buz təbəqəsinin altında gizlənən topoqrafiyanın buzlaqların hərəkətinə birbaşa təsir etdiyini göstərir.
Yeni müəyyən edilən strukturun Şərqi Antarktida buz örtüyünün sabitliyində mühüm rol oynaya biləcəyi və xüsusilə qlobal istiləşməyə həssas bölgələr üçün əhəmiyyətli nəticələr doğura biləcəyi bildirilir.