Odlar.media xəbər verir ki, panik atak yaşayan insanların müalicəsində koqnitiv-davranış terapiyası (KDT) effektivliyi elmi araşdırmalarla təsdiqlənmiş psixoterapiya yanaşmalarından biridir.
Bu terapiya zamanı insanın fəlakətləşdirici düşüncələri, panika ilə əlaqəli qorxu reaksiyaları və qaçınma davranışları üzərində işlənilir.
Mütəxəssislərin istifadə etdiyi metodlardan biri də interoseptiv ekspozisiyadır. Bu üsul zamanı insan mütəxəssisin rəhbərliyi ilə, tibbi vəziyyəti və təhlükəsizlik amilləri nəzərə alınmaqla, qorxduğu bəzi bədən hissləri ilə tədricən üzləşir. Məqsəd həmin hisslərin hər zaman fəlakətli nəticə yaratmadığını təcrübə yolu ilə öyrənmək və onlara qarşı qorxunu azaltmaqdır.
Panik atak zamanı tətbiq olunan nəfəs və yerəbağlanma texnikaları narahatlığı idarə etməyə kömək edə bilər. Lakin təkrarlanan panik atakların uzunmüddətli müalicəsi yalnız sakitləşmə üsulları ilə məhdudlaşmır. Əsas məqsəd insanın qorxuya münasibətini, düşüncə və davranış mexanizmlərini dəyişdirməkdir.
Panik atak keçirən insana necə yanaşmalıyıq?
Psixoloq M. Almara Ağaqızının sözlərinə görə, psixoloji dəstəyin ən vacib prinsiplərindən biri insanın yaşadığı hissləri kiçiltməməkdir.
Panik atak keçirən insana “Sənə heç nə olmayıb”, “Özünü ələ al” və ya “Bu qədər qorxmağa dəyməz” demək əvəzinə, sakit və anlayışlı münasibət göstərmək vacibdir.
“Yanındayam”, “Səni dinləyirəm”, “İstəsən, birlikdə sakit bir yerdə otura bilərik” kimi ifadələr insanda emosional təhlükəsizlik hissini gücləndirə bilər.
Bununla yanaşı, panik ataka bənzər əlamətləri avtomatik olaraq psixoloji səbəblərlə əlaqələndirmək olmaz. Xüsusilə ilk dəfə yaranan güclü sinə ağrısı, huşun itirilməsi, ciddi nəfəs darlığı və digər təhlükəli əlamətlər zamanı təcili tibbi qiymətləndirmə vacibdir.
Panik atakdan tamamilə qurtulmaq mümkündürmü?
Panik atakların təkrarlanması insanın gündəlik həyatını ciddi şəkildə məhdudlaşdıra bilər. Bəzi insanlar ictimai nəqliyyatdan, qapalı məkanlardan, tək qalmaqdan və ya müəyyən sosial mühitlərdən uzaqlaşmağa başlayırlar.
Qorxudan davamlı qaçmaq qısamüddətli rahatlıq versə də, uzunmüddətli perspektivdə qorxunun davam etməsinə və güclənməsinə səbəb ola bilər.
Müvafiq psixoterapevtik müdaxilə ilə panik atakların tezliyini, intensivliyini və gündəlik həyata təsirini əhəmiyyətli dərəcədə azaltmaq mümkündür. Bir çox insan müalicə nəticəsində uzunmüddətli yaxşılaşma əldə edir. Bəzi hallarda isə psixiatr tərəfindən dərman müalicəsi də tövsiyə oluna bilər.
Psixoloq M. Almara Ağaqızı vurğulayır ki, əsas məqsəd qorxunu tamamilə yox etmək deyil, onun insanın həyatını idarə etməsinin qarşısını almaqdır.
Qorxu insan təbiətinin ayrılmaz hissəsidir. Lakin hər qorxu siqnalını real təhlükə kimi qəbul etmək insanın psixoloji azadlığını məhdudlaşdıra bilər.
Panik atak yaşayan insanlar bilməlidirlər ki, bu vəziyyət çıxış yolu olmayan problem deyil. Onun psixoloji və fizioloji mexanizmləri elmi şəkildə araşdırılıb və effektiv müalicə üsulları mövcuddur.
Unutmayaq: hər güclü qorxu real təhlükə demək deyil. Bəzən ən böyük psixoloji uğur qorxunun tamamilə yox olması deyil, onun qarşısında özünü daha güvənli hiss etməyi öyrənməkdir.
Mütəxəssis haqqında
Psixoloq M. Almara Ağaqızı — PRİM Psixososial Reabilitasiya və İnkişaf Mərkəzinin direktoru.
Psixoloqla əlaqə saxlamaq istəyənlər Bakı şəhəri, Zahid Xəlilov küçəsi 48A ünvanında, Elmlər Akademiyası metro stansiyasının yaxınlığında yerləşən PRİM Psixososial Reabilitasiya və İnkişaf Mərkəzinə müraciət edə bilərlər.
Əlaqə telefonu: 050 777 80 04
İnstagram: @almara.melikova.aga_qizi
Mənbə: Odlar.media