Odlar.media xəbər verir ki, Milli Məclisin deputatı, YAP İdarə Heyətinin üzvü, filologiya elmləri doktoru Elnarə Akimova 27 Sentyabr – Anım Günü ilə bağlı geniş məqalə ilə çıxış edib.
27 Sentyabr Vətən uğrunda canından keçən şəhidlərin xatirəsinin ehtiramla yad edildiyi, onların keçdiyi yolun, ailələrinin yaşadığı ağrının və Azərbaycan xalqının uzun illər daşıdığı Qarabağ həsrətinin bir daha xatırlandığı gündür.
Anım Günü həm də Zəfərin hansı bədəllə qazanıldığını dərk etmək, şəhidlərin əziz xatirəsini yaşatmaq və bu tarixi gələcək nəsillərə olduğu kimi çatdırmaq baxımından mühüm mənəvi əhəmiyyət daşıyır.
Azərbaycan xalqının Qarabağ yaddaşı onilliklər boyu müharibə, itki, məcburi köçkünlük və doğma torpaqlara qayıdış ümidi ilə formalaşıb. Birinci Qarabağ müharibəsi nəticəsində minlərlə insan həyatını itirib, yüz minlərlə soydaşımız doğma yurdlarından didərgin düşüb. Şəhər və kəndlərimizin işğalı, dağıdılmış yaşayış məntəqələri, məhv edilmiş tarixi-mədəni irs və Xocalı faciəsi xalqımızın yaddaşında dərin iz buraxıb.
1992-ci il fevralın 26-da Xocalıda baş verən qətliam Qarabağ münaqişəsinin ən ağır faciələrindən biri kimi tarixə düşüb. Azərbaycan tərəfinin rəsmi məlumatına görə, həmin hadisələr zamanı 613 nəfər öldürülüb. Qadınların, uşaqların və yaşlı insanların da həyatını itirdiyi faciə Azərbaycan cəmiyyətinin yaddaşında müharibənin insan talelərinə vurduğu ağır zərbənin simvollarından birinə çevrilib.
Münaqişənin dinc yolla həlli istiqamətində uzun illər aparılan danışıqlar isə nəticə verməyib. BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1993-cü ildə qəbul etdiyi 822, 853, 874 və 884 saylı qətnamələrində işğal olunmuş ərazilərdən qüvvələrin çıxarılması tələb olunsa da, həmin sənədlər uzun müddət icra edilməyib.
2016-cı ilin Aprel döyüşləri və 2020-ci ilin iyulunda Tovuz istiqamətində baş verən hərbi toqquşmalar münaqişənin yenidən hərbi eskalasiyaya keçə biləcəyini göstərib. Tovuz hadisələrindən sonra Azərbaycanda yaranan ictimai səfərbərlik isə Qarabağ məsələsinin cəmiyyət üçün nə qədər həssas olduğunu bir daha nümayiş etdirib.
Belə bir tarixi-siyasi şəraitdə 2020-ci il sentyabrın 27-də genişmiqyaslı hərbi əməliyyatlar başlayıb. Prezident, Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusunun əks-hücum əməliyyatına başlaması 44 gün davam edən Vətən müharibəsinin əsasını qoyub.
Müharibə dövründə qarşıda yalnız hərbi vəzifələr deyil, eyni zamanda dövlət idarəçiliyinin davam etdirilməsi, Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyinin müdafiəsi və cəmiyyətin vahid məqsəd ətrafında səfərbər olunması kimi mühüm məsələlər dayanırdı.
İlham Əliyevin müharibə günlərində xalqa müraciətləri və xarici media qurumlarına verdiyi çoxsaylı müsahibələr informasiya cəbhəsinin mühüm hissəsinə çevrildi. Cəbhədə baş verənlər, Azərbaycanın mövqeyi və müharibənin siyasi-hüquqi əsasları beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırıldı.
44 günlük müharibənin gedişində Cəbrayıl, Füzuli, Zəngilan, Qubadlı və digər yaşayış məntəqələrinin azad edilməsi mühüm hərbi nəticələr oldu. Lakin bu nəticələrin arxasında ağır döyüşlər, şəhidlər və yaralılar dayanırdı. Azərbaycan əsgər və zabitləri mürəkkəb relyefdə və möhkəmləndirilmiş mövqelərə qarşı döyüşlərdə böyük fədakarlıq göstərdilər.
Müharibənin həlledici mərhələlərindən biri noyabrın 8-də Şuşanın azad edilməsi oldu. Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtının azadlığı hərbi və mənəvi baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıdı. Noyabrın 10-da Azərbaycan, Ermənistan və Rusiya arasında üçtərəfli Bəyanat imzalandı və hərbi əməliyyatların dayandırılması nəzərdə tutuldu.
Sonrakı mərhələdə Ağdam, Kəlbəcər və Laçın rayonlarının Azərbaycana qaytarılması ilə proses davam etdi. 2022-ci ilin avqustunda isə Laçın şəhəri, Zabux və Sus kəndləri üzərində Azərbaycanın nəzarəti bərpa edildi.
Bu tarixi prosesdə xalqın rolu da xüsusi qeyd olunmalıdır. Müharibə günlərində Azərbaycan cəmiyyətinin böyük hissəsi vahid məqsəd ətrafında birləşdi. İnsanlar cəbhədə döyüşən hərbçilərə mənəvi dəstək göstərdi, qanvermə aksiyalarında iştirak etdi, şəhid ailələrinə və yaralılara yardım göstərdi. Minlərlə insan könüllü şəkildə hərbi xidmətə getmək üçün müraciət etdi.
Lakin Vətən müharibəsinin tarixini yalnız hərbi əməliyyatların və siyasi qərarların xronologiyası ilə məhdudlaşdırmaq mümkün deyil. Bu tarix, hər şeydən əvvəl, insan talelərindən ibarətdir.
Hər azad edilmiş şəhərin, kəndin və yüksəkliyin arxasında bir şəhidin adı, bir qazinin yarası, bir ailənin göz yaşı dayanır.
Məhz buna görə Zəfərin ən müqəddəs ünvanı şəhidlərin xatirəsidir.
Şəhidlərin xatirəsinə ehtiram yalnız onları yad etməklə məhdudlaşmır. Bu ehtiram şəhid ailələrinə qayğıda, qazilərin problemlərinin həllində, onların müalicə və reabilitasiyasında, övladlarının gələcəyinə sahib çıxmaqda öz ifadəsini tapmalıdır.
Bu istiqamətdə dövlət tərəfindən müxtəlif sosial proqramlar həyata keçirilib. Qazilərin müalicəsi və protezlərlə təminatı, şəhid ailələrinin sosial müdafiəsi diqqətdə saxlanılıb. “YAŞAT” Fondu da bu sahədə həyata keçirilən mühüm ictimai təşəbbüslərdən biridir.
Şəhidlərin xatirəsinin yaşadılması həm də tarixin qorunması deməkdir. Bakıda yaradılan Zəfər parkı və Zəfər muzeyi Qarabağın tarixi, münaqişənin müxtəlif mərhələləri, 44 günlük Vətən müharibəsi, Şuşanın azad olunması, şəhidlərin xatirəsi və müharibədən sonrakı bərpa prosesi barədə məlumatların gələcək nəsillərə çatdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Bu gün Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda genişmiqyaslı quruculuq işləri aparılır. Yeni yollar, yaşayış məhəllələri, məktəblər, xəstəxanalar və digər infrastruktur obyektləri inşa edilir, keçmiş məcburi köçkünlərin doğma torpaqlarına qayıdışı həyata keçirilir.
Bir vaxtlar dağıdılmış və boş qalmış ərazilərdə yenidən həyat canlanır.
Lakin qurulan hər yeni evin, çəkilən hər yolun, yenidən həyat qayıdan hər kəndin arxasında bir tarix dayanır. O tarixin ən ağrılı səhifəsində şəhidlərin adları yazılıb.
27 Sentyabrın Anım Günü kimi qeyd olunması da məhz bu yaddaşın dövlət və cəmiyyət səviyyəsində qorunmasının ifadəsidir. Hər il saat 12:00-da ölkə ərazisində bir dəqiqəlik sükut elan olunur.
Bir dəqiqəlik sükut zahirən qısa zaman kəsiyidir. Lakin həmin bir dəqiqənin içində onilliklərin tarixi, minlərlə insan taleyi və bütöv bir xalqın minnətdarlığı yaşayır.
Anım Günündə şəhidlərin məzarları önündə yandırılan şamlar, oxunan dualar, dalğalanan bayraqlar və səslənən adlar bir həqiqəti xatırladır: tarix yalnız qələbələrlə deyil, həmin qələbələrin bədəli ilə də yazılır.
44 günlük Vətən müharibəsi Azərbaycanın müasir tarixində dövlət, ordu və cəmiyyətin eyni məqsəd ətrafında səfərbər olduğu mühüm hadisələrdən biri kimi yadda qaldı. Ali Baş Komandanın siyasi rəhbərliyi, Azərbaycan Ordusunun hərbi əməliyyatları, diplomatik və informasiya fəaliyyəti, xalqın mənəvi dəstəyi və ən başlıcası, şəhid və qazilərimizin fədakarlığı bu tarixin bir-birindən ayrılmaz hissələridir.
Lakin 27 Sentyabr bütün bu hadisələrin içərisində ilk növbədə şəhidlərin günüdür.
Saat 12-də ölkənin hər yerində bir dəqiqəlik sükut başlayanda sanki zaman dayanır. Həmin sükutda bir ananın duası, bir övladın atasına həsrəti, bir qazinin ağrısı, əsgərin son döyüşü və xalqın minnətdarlığı birləşir.
O sükut qarşısında baş əymək keçmişə ehtiramla yanaşı, gələcək qarşısında məsuliyyət də deməkdir.
Şəhidlərimizin əziz xatirəsini yaşatmaq, onların ailələrinə sahib çıxmaq, qazilərimizi unutmamaq və bu tarixi gələcək nəsillərə doğru şəkildə çatdırmaq hər birimizin mənəvi borcudur.
27 Sentyabr – Anım Günü bizə bir daha xatırladır: Vətən yalnız torpaq deyil. Vətən uğrunda canını fəda edən insanların xatirəsidir, onların ailələrinin ağrısıdır, qazilərin daşıdığı izdir və azad edilmiş torpaqlarda gələcəyə qurulan həyatdır.
Allah bütün şəhidlərimizə rəhmət eləsin!
Odlar.media