Odlar.media xəbər verir ki, dünyada rekord istilərin və ekstremal hava hadisələrinin müşahidə olunduğu bir vaxtda Yer kürəsində son 14 ilin ən aşağı temperatur göstəricilərindən biri qeydə alınıb.
“New York Post”un məlumatına görə, iyulun 18-də Antarktidadakı “Konkordiya” elmi-tədqiqat stansiyasında temperatur -84,1 dərəcə Selsiyə düşüb. Bu göstərici eyni gecə iki dəfə – saat 06:25-də və 06:34-də qeydə alınıb.
Qeyd olunan temperatur 2012-ci ildən bəri Yer kürəsində müşahidə edilən ən aşağı göstəricidir. Həmin il Şərqi Antarktidada yerləşən Rusiyanın “Vostok” stansiyasında temperatur -84,2 dərəcəyə enmişdi.
Antarktidanın daxili buz örtüyündə yerləşən “Konkordiya” stansiyası sahildən təxminən 965 kilometr məsafədə, dəniz səviyyəsindən 3200 metr yüksəklikdə yerləşir. Stansiya planetin ən soyuq bölgələrindən birində fəaliyyət göstərir.
Qış aylarında bölgədə temperaturun -80 dərəcədən aşağı düşməsi adi hal sayılsa da, iyulda qeydə alınan göstərici hətta Antarktida üçün də qeyri-adi dərəcədə aşağı olub.
Stansiyanın rəhbəri Qabriele Karuqatinin sözlərinə görə, qış aylarında ərazidə aylarla günəş işığı olmur. Atmosferin quru və sabit olması, səmanın açıq qalması nəticəsində Yer səthindən istilik fasiləsiz şəkildə kosmosa yayılır və temperatur kəskin şəkildə aşağı düşür.
Alim qeyd edib ki, son göstəricilər Antarktida atmosferinin nə qədər dəyişkən olduğunu bir daha nümayiş etdirir. Onun sözlərinə görə, hətta ekstremal soyuqların adi sayıldığı “Konkordiya”da temperaturun -84 dərəcədən aşağı düşməsi diqqətçəkən hadisədir.
“Konkordiya” stansiyasında indiyədək qeydə alınmış ən aşağı temperatur isə -84,2 dərəcə olub. Bu göstərici 2010-cu ilin qışında qeydə alınıb.
Yer kürəsində rəsmi olaraq qeydə alınmış ən aşağı temperatur rekordu isə -89,2 dərəcə Selsidir. Bu temperatur 1983-cü ilin iyulunda “Vostok” stansiyasında müşahidə edilib.
Bununla yanaşı, peyk məlumatları Şərqi Antarktidanın bəzi ərazilərində temperaturun təxminən -97,8 dərəcəyə qədər düşə bildiyini göstərir. Bu cür ekstremal soyuqlar əsasən buz örtüyünün yüksək hissələrindəki dayaz çökəkliklərdə müşahidə olunur.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, belə hava hadisələri qlobal istiləşmə tendensiyası ilə ziddiyyət təşkil etmir. Ayrı-ayrı bölgələrdə ekstremal soyuqların qeydə alınması uzunmüddətli iqlim dəyişikliklərinin ümumi istiqamətini dəyişmir.
Karuqati də vurğulayıb ki, ayrı-ayrı rekord soyuqlar iqlim baxımından müsbət tendensiyanın başladığı anlamına gəlmir. Onun sözlərinə görə, iqlim dəyişikliyi uzunmüddətli qlobal prosesdir və lokal hava hadisələri bu ümumi mənzərədə kəskin fərqlənə bilər.
Eyni zamanda, Antarktidanın digər bölgələrində də qeyri-adi temperatur göstəriciləri müşahidə olunub. “New York Post”un məlumatına görə, Triniti yarımadasında yerləşən Argentinanın “Esperansa” bazasında qış mövsümü üçün rekord yüksək temperatur qeydə alınıb.
Alimlər bildirirlər ki, okean sularının temperaturunun yüksəlməsi Antarktida buzlaqlarının aşağıdan əriməsini sürətləndirir. Bu proses şelf buzlaqları üçün ciddi təhlükə yaradır və qlobal dəniz səviyyəsinin yüksəlməsini sürətləndirə bilər.
Mütəxəssislərin fikrincə, Antarktida mürəkkəb atmosfer proseslərinin təsiri altında olduğundan, ayrı-ayrı ərazilərdə ekstremal soyuqların müşahidə edilməsi qlobal istiləşmə prosesinin mövcudluğunu istisna etmir.
