Odlar.media xəbər verir ki, Cəlilabad rayonunda aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı Cənubi Qafqaz regionu üçün analoqu olmayan sferik daş kürə aşkar edilib.
Tapıntı Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Arxeologiya və Antropologiya İnstitutunun baş elmi işçisi, tarix elmləri doktoru, dosent Vəfa Mahmudovanın rəhbərliyi ilə Paşatəpə abidəsində aparılan tədqiqatlar zamanı üzə çıxarılıb.
Vəfa Mahmudovanın sözlərinə görə, aşkar edilən sferik daş kürə Cənubi Qafqazın Neolit dövrünə aid indiyədək məlum olan ən maraqlı cilalanmış daş məmulatlarından biridir. Mövcud elmi mənbələrə əsasən, bu tapıntının regionda morfoloji baxımdan birbaşa analoqu hələlik qeydə alınmayıb. Bu səbəbdən daş kürə həm hazırlanma texnologiyası, həm də funksional təyinatı baxımından xüsusi elmi əhəmiyyət daşıyır və Levant–Anadolu–Cənubi Qafqaz əlaqələrinin öyrənilməsi üçün yeni məlumat mənbəyi hesab edilir.
Alim bildirib ki, daş kürənin ən diqqətçəkən xüsusiyyətlərindən biri onun üzərində heç bir deşik və ya zərbə izinin olmamasıdır. Tapıntının hansı məqsədlə istifadə edildiyi hələlik dəqiq müəyyənləşdirilməyib. Ehtimallara görə, o, ritual məqsədlər üçün və ya çəki vahidi kimi istifadə oluna bilər. Bunun dəqiqləşdirilməsi məqsədilə əlavə elmi araşdırmaların aparılması nəzərdə tutulur.
Məlumata görə, daş kürənin çəkisi 1 kiloqram 870 qram, diametri isə təxminən 10 santimetr təşkil edir.
Vəfa Mahmudova qeyd edib ki, Paşatəpə abidəsində qazıntı sahəsi genişləndirilib və tədqiqatlar 45-50 santimetr dərinlikdə davam etdirilib. Yeni qazıntı sahəsində qiymətli arxeoloji materiallar aşkarlanıb. İlkin araşdırmalar zamanı orta əsrlərə aid olduğu ehtimal edilən drenaj sistemi və su xətlərində istifadə olunan küp borular da müəyyən edilib. Onların dəqiq dövrü gələcək elmi tədqiqatlar nəticəsində müəyyənləşdiriləcək.
Bununla yanaşı, Əliköməktəpə abidəsində də monitorinq aparılıb. Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidmətinin Salyan Regional İdarəsinin əməkdaşları ilə birgə aparılan araşdırmalar nəticəsində abidənin əvvəlki koordinatları və əsl mühafizə zonası dəqiqləşdirilib, həmçinin zəbt olunmuş ərazilərin sərhədləri müəyyənləşdirilib.
Hazırda Paşatəpə və ətraf ərazilərdə arxeoloji qazıntı və elmi tədqiqat işləri davam etdirilir.
İstəyirsinizsə, bu xəbəri daha analitik və ya daha qısa agentlik formatında da hazırlaya bilərəm.
