Azərbaycan.media xəbər verir ki, Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin İnzibati kollegiyası əlillik dövründə pensiya yaşına çatmış şəxslərə əlilliyə görə əmək pensiyasının müddətsiz təyin olunması ilə bağlı vahid məhkəmə təcrübəsini müəyyən edən qərar qəbul edib.
İş materiallarına əsasən, iddiaçı 2017-ci ildən dövlət qulluqçusu kimi II qrup əlilliyə görə əmək pensiyası alıb və bu pensiya 2022-ci ilin iyul ayınadək ödənilib. Həmin tarixdən sonra ödəniş dayandırılıb. İddiaçı pensiya yaşına çatdığını əsas gətirərək əlilliyə görə təyin edilmiş əmək pensiyasının müddətsiz hesab olunmasını və dayandırılmış ödənişlərin bərpasını tələb edib. Lakin cavabdeh inzibati orqan onun sığorta stajının 25 ildən, dövlət qulluğu stajının isə 15 ildən az olduğunu əsas gətirərək müraciəti təmin etməyib.
Bundan sonra məhkəməyə müraciət edən şəxsin iddiası birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən rədd edilsə də, apellyasiya instansiyası bu qərarı ləğv edərək iddianı təmin edib və pensiyanın müddətsiz təyin olunmalı olduğu qənaətinə gəlib. Cavabdeh tərəf qərardan kassasiya şikayəti versə də, Ali Məhkəmə bu şikayəti təmin etməyərək apellyasiya instansiyasının qərarını qüvvədə saxlayıb.
Ali Məhkəmə qərarında bildirib ki, şəxs əlillik dövründə pensiya yaşına çatdığı halda və həmin anda əlillik statusu qüvvədə olduqda, ona əlilliyə görə əmək pensiyası ömürlük (müddətsiz) təyin edilməlidir və bunun üçün əlavə müraciətə ehtiyac yoxdur.
Məhkəmə kollegiyası “Əmək pensiyaları haqqında” Qanunun 32.2-ci maddəsini geniş təhlil edərək vurğulayıb ki, bu norma pensiya yaşına çatmış əlillərə pensiyanın ömürlük təyin edilməsini imperativ qaydada nəzərdə tutur. Qanunda əlavə müraciət və ya əlilliyin yenidən qiymətləndirilməsi kimi şərtlər müəyyən edilməyib. Əsas tələb isə şəxsin qanunla müəyyən edilmiş pensiya yaşına çatması və həmin anda əlillik statusunun mövcud olmasıdır.
Qərarda həmçinin qeyd olunub ki, şəxsə əvvəllər əlilliyə görə pensiya müəyyən müddət üçün təyin edilsə belə, həmin müddət ərzində pensiya yaşına çatdıqda onun pensiyasının ömürlük təyin edilməsi hüququ yaranır və bu hüquq əlavə formal prosedurlarla məhdudlaşdırıla bilməz.
Məhkəmə əlavə edib ki, pensiya hüquqlarının təmin olunması inzibati orqanın xidməti vəzifəsidir. “İnzibati icraat haqqında” Qanunun prinsiplərinə əsasən, inzibati orqan yalnız şəxsin əleyhinə deyil, onun xeyrinə olan halları da araşdırmalı, hüquq və vəzifələrini izah etməli və qanunun tətbiqini öz təşəbbüsü ilə təmin etməlidir. Qanunda birbaşa nəzərdə tutulmayan formal tələblər şəxsin sosial təminat hüququnun həyata keçirilməsindən imtina üçün əsas sayıla bilməz.
Bu baxımdan, məhkəmə əlavə müraciət tələbini qanunun məzmununa uyğun hesab etməyib.