{"id":87748,"date":"2026-10-29T12:20:00","date_gmt":"2026-10-29T08:20:00","guid":{"rendered":"https:\/\/odlar.media\/?p=87748"},"modified":"2026-10-29T14:09:02","modified_gmt":"2026-10-29T10:09:02","slug":"87748","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/odlar.media\/?p=87748","title":{"rendered":"S\u00f6z\u00fcn v\u0259 s\u00fclh\u00fcn car\u00e7\u0131s\u0131 \u2014 \u015e\u00f6vk\u0259t Z\u0259rin Horovlu \u2013 85"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131nda el\u0259 imzalar var ki, onlar\u0131n taleyi il\u0259 yaratd\u0131qlar\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259r bir-birinin i\u00e7ind\u0259 \u0259riyib t\u0259k bir b\u00fct\u00f6v olur. \u00d6mr\u00fcn\u00fc h\u0259m f\u0259dakar bir ana, h\u0259m d\u0259 s\u00f6z\u00fcn ke\u015fiyind\u0259 duran c\u0259sar\u0259tli bir s\u00f6z adam\u0131 kimi ya\u015fayan \u015e\u00f6vk\u0259t Z\u0259rin Horovlu (\u015e\u00f6vk\u0259t Qulam q\u0131z\u0131 H\u00fcseynova) m\u0259hz bel\u0259 s\u0259n\u0259tkarlardand\u0131r. Onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 sad\u0259c\u0259 ka\u011f\u0131z \u00fcz\u0259rin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f s\u0259tirl\u0259r deyil, do\u011fma yurdun &#8211; C\u0259bray\u0131l\u0131n, Horovlu k\u0259ndinin, k\u0259hrizl\u0259rin v\u0259 ulu \u00e7inarlar\u0131n dan\u0131\u015fan dilidir.<\/strong><\/p>\n<p>&#8230;Ya\u015f\u0131 bir \u0259sri haqlamaqdad\u0131. \u0130n\u015fallah, 100 illik yubileyini d\u0259 qeyd etm\u0259k n\u0259sibimiz olar. H\u0259mkar\u0131m v\u0259 qon\u015fum, dostum v\u0259 sirda\u015f\u0131m \u015e\u0259msiyy\u0259 K\u0259rimova il\u0259 onu ziyar\u0259t etm\u0259yi planlasaq da, he\u00e7 c\u00fcr al\u0131nm\u0131rd\u0131. Bu g\u00fcn-sabah aras\u0131nda qalm\u0131\u015fd\u0131q. Bir g\u00fcn h\u00f6kml\u00fc s\u0259siyl\u0259 filan g\u00fcn evd\u0259 g\u00f6zl\u0259yir\u0259m sizi, &#8211; dedi. \u018flav\u0259si d\u0259 vard\u0131: &#8220;Bilirsiz dar\u0131xm\u0131\u015fam sizin \u00fc\u00e7\u00fcn&#8221;.<\/p>\n<p>Getdik v\u0259 \u00e7ox maraql\u0131 bir g\u00fcn ya\u015fad\u0131q. S\u00fcfr\u0259 arxas\u0131nda dan\u0131\u015fd\u0131q, g\u00fcld\u00fck, k\u00f6vr\u0259ldik, susduq, suallar ya\u011fd\u0131rd\u0131q, s\u00f6hb\u0259tl\u0259rini lent\u0259 ald\u0131q, \u015feirl\u0259rini \u00f6z dilind\u0259n dinl\u0259dik, h\u0259yat yoluna v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na s\u0259yah\u0259t\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131q&#8230; \u00d6yr\u0259ndik ki, yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011fa \u015feirl\u0259 ba\u015flayan \u015fair daha sonralar d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rini, yarad\u0131c\u0131 t\u0259x\u0259yy\u00fcl\u00fcn\u00fc, beynind\u0259ki m\u00fcxt\u0259lif s\u0259pkili fikirl\u0259ri v\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vr\u00fcn qarmaqar\u0131\u015f\u0131q hadis\u0259l\u0259rini \u015feirl\u0259r\u0259 s\u0131\u011fd\u0131ra bilm\u0259yib. \u00d6z\u00fcn\u00fc n\u0259srd\u0259 daha rahat v\u0259 geni\u015f ifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259c\u0259yini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcb v\u0259 bu q\u0259rar\u0131nda yan\u0131lmay\u0131b da. Amma \u015feir yazmaqdan da vaz ke\u00e7m\u0259yib.<\/p>\n<p>Tan\u0131nm\u0131\u015f \u015fair, yaz\u0131\u00e7\u0131, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r insan, Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin \u00fczv\u00fc \u015e\u00f6vk\u0259t Z\u0259rin Horovlunun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm m\u0259h\u0259k da\u015f\u0131 v\u0259 \u0259sas q\u0131rm\u0131z\u0131 x\u0259tti m\u00fcharib\u0259 m\u00f6vzusudur. \u00c7\u00fcnki m\u00fc\u0259llif\u00a0 85 illik h\u0259yat\u0131 boyu \u00fc\u00e7 f\u0259rqli m\u00fcharib\u0259nin a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 v\u0259 ac\u0131s\u0131n\u0131 birba\u015fa ya\u015fay\u0131b v\u0259 bu ya\u015fant\u0131lar\u0131 yazd\u0131\u011f\u0131 b\u0259dii \u0259s\u0259rl\u0259rin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u0259 bilib.<\/p>\n<p>\u0130kinci D\u00fcnya sava\u015f\u0131 (B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si). Yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n u\u015faql\u0131q ill\u0259ri bu \u00e7\u0259tin d\u00f6vr\u00fcn maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi m\u0259hrumiyy\u0259tl\u0259ri i\u00e7\u0259risind\u0259 ke\u00e7ib. M\u00fcharib\u0259 ill\u0259rind\u0259 do\u011fulsa da, o d\u0259h\u015f\u0259tl\u0259ri d\u0259rk el\u0259m\u0259k ya\u015f\u0131nda olmasa da, m\u00fcharib\u0259nin do\u011furdu\u011fu m\u0259hrumiyy\u0259tl\u0259ri, insanlara ya\u015fatd\u0131\u011f\u0131 a\u011fr\u0131-ac\u0131lar\u0131, d\u0259h\u015f\u0259tl\u0259ri, acl\u0131\u011f\u0131, s\u0259fal\u0259ti balaca can\u0131yla \u00e7\u0259kmi\u015f v\u0259 bu g\u00fcn\u0259d\u0259k beyninin bir k\u00fcnc\u00fcnd\u0259 saxlamaqdad\u0131r. Daha do\u011frusu, o saxlamasa da, m\u00fcharib\u0259nin onun u\u015faq q\u0259lbind\u0259 a\u00e7d\u0131\u011f\u0131 h\u0259min sa\u011falmaq bilm\u0259y\u0259n yaralar bu g\u00fcn d\u0259 can\u0131n\u0131 yaxmaqdad\u0131r.<\/p>\n<p>Ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurduqdan sonra \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131n\u0131n i\u015fi il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u018ffqan\u0131stana (1977-1980-ci ill\u0259r) k\u00f6\u00e7\u00fcbl\u0259r v\u0259 bu d\u00f6n\u0259md\u0259 h\u0259yat\u0131n\u0131n m\u00fcharib\u0259li ikinci d\u00f6n\u0259mini ya\u015famal\u0131 olub. \u018ffqan\u0131stan reall\u0131qlar\u0131, orada ba\u015f ver\u0259n qanl\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si, daxili i\u011fti\u015fa\u015flar, sovet qo\u015funlar\u0131n\u0131n Kabil \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131qlar g\u0259nc bir yaz\u0131\u00e7\u0131 kimi onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan s\u0259ssiz-s\u0259mirsiz yan \u00f6t\u0259 bilm\u0259zdi. \u0130lk irih\u0259cmli \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n olan \u201cA\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f z\u0259rf\u201d adl\u0131 povestind\u0259 \u015e\u00f6vk\u0259t xan\u0131m b\u00fct\u00fcn bu d\u0259h\u015f\u0259tl\u0259ri \u00fcr\u0259k a\u011fr\u0131s\u0131 v\u0259 iti q\u0259l\u0259miyl\u0259 yarad\u0131c\u0131 fantaziyas\u0131n\u0131n s\u00fczg\u0259cind\u0259n ke\u00e7ir\u0259r\u0259k \u00e7oxsayl\u0131 oxucular\u0131na t\u0259qdim edib. Maraql\u0131 tarixi v\u0259 siyasi s\u00fcjet\u0259 malik \u201cAx\u0131r\u0131nc\u0131 gedi\u015f\u201d roman\u0131nda is\u0259 h\u0259m G\u00fcney Az\u0259rbaycandak\u0131 milli azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131, h\u0259m d\u0259 \u018ffqan\u0131standak\u0131 hadis\u0259l\u0259r yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n g\u00fccl\u00fc t\u0259x\u0259yy\u00fcl\u00fcn\u00fcn m\u0259hsulu kimi oxucu mara\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b olub. Vaxtil\u0259 \u015fah rejimin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00fcsyan edib sonradan m\u00fcbariz\u0259l\u0259rini \u018ffqan\u0131standa davam etdir\u0259n v\u0259 sonda faci\u0259vi tale ya\u015fayan soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n ke\u015fm\u0259ke\u015fli h\u0259yatlar\u0131n\u0131 q\u0259l\u0259m\u0259 alan yaz\u0131\u00e7\u0131 bu \u0259s\u0259rd\u0259 h\u0259m\u00e7inin XIII \u0259srd\u0259 Nadir \u015fah \u018ff\u015far\u0131n y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259ri zaman\u0131 \u018ffqan\u0131stan \u0259razisind\u0259 m\u0259skunla\u015fan Q\u0131z\u0131lba\u015f t\u00fcrkl\u0259rind\u0259n d\u0259 b\u0259hs edir. M\u00fc\u0259llifin xatir\u0259l\u0259rind\u0259n b\u0259hs ed\u0259n \u201cTale yolu\u201d roman\u0131nda da \u018ffqan\u0131stan ill\u0259ri, q\u00fcrb\u0259t h\u0259yat\u0131, yerli \u0259halinin m\u0259hrumiyy\u0259tl\u0259rl\u0259 dolu ya\u015fam t\u0259rzi v\u0259 orada qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131 f\u0259rqli insan talel\u0259ri q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131n\u0131b. \u015e\u00f6vk\u0259t xan\u0131m \u018ffqan\u0131stan m\u00fcharib\u0259sin\u0259 \u00e7oxlu \u015feirl\u0259r d\u0259 h\u0259sr edib. Bu \u015feirl\u0259r onun \u201cSe\u00e7ilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259\u201d yer al\u0131b.<\/p>\n<p>\u015eahidi oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc sava\u015f is\u0259 do\u011fma yurdunda, Az\u0259rbaycanda m\u0259nfur qon\u015fular\u0131n &#8211; erm\u0259nil\u0259rin t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri v\u0259h\u015filikl\u0259r v\u0259 a\u011flas\u0131\u011fmaz d\u0259h\u015f\u0259tl\u0259rl\u0259 dolu t\u0259xmin\u0259n 30 ili \u0259hat\u0259 ed\u0259n uzun m\u00fcharib\u0259dir. M\u00fc\u0259llif \u201c\u00d6m\u00fcr na\u011f\u0131l\u0131\u201d adl\u0131 xatir\u0259 roman\u0131nda erm\u0259nil\u0259rin Qaraba\u011fa k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259sind\u0259n sonra Horovluda, \u0259traf rayon v\u0259 k\u0259ndl\u0259rd\u0259, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 Qaraba\u011fda ba\u015f ver\u0259n tarixi prosesl\u0259ri bir \u015fahid, h\u0259m\u00e7inin ziyal\u0131 kimi \u0259hat\u0259li q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131b.<\/p>\n<p>\u201cArazdan g\u0259l\u0259n s\u0259sl\u0259r\u201d adl\u0131 romanda m\u00fc\u0259llif Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rinin ikiy\u0259 b\u00f6l\u00fcnm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bitm\u0259z h\u0259sr\u0259ti, h\u0259m\u00e7inin Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandak\u0131 yurd yerl\u0259rind\u0259n deportasiya olunmu\u015f soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7\u0259kdikl\u0259ri a\u011fr\u0131-ac\u0131lar\u0131 m\u0259har\u0259tl\u0259, y\u00fcks\u0259k t\u0259hkiy\u0259 il\u0259 dastanla\u015fd\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>\u201cHeyk\u0259ll\u0259\u015f\u0259n qatar\u201d, \u201c\u018fb\u0259di bayraq kimi\u201d, \u201cO\u011fullar\u0131n g\u0259lir, ana!\u201d, \u201c\u00c7inar h\u0259sr\u0259ti\u201d, \u201cD\u00fcnya, s\u0259nd\u0259n nigaranam\u201d, \u201cQaraba\u011f Az\u0259rbaycand\u0131r!\u201d v\u0259 dig\u0259r \u015feirl\u0259rind\u0259 d\u0259 Qaraba\u011f problemini, \u015eu\u015fa v\u0259 Xocal\u0131 faci\u0259l\u0259rini, 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 qazan\u0131lan q\u0259l\u0259b\u0259ni geni\u015f t\u0259svir edib.<\/p>\n<p>\u015e\u00f6vk\u0259t xan\u0131m hara gets\u0259 d\u0259 &#8211; ist\u0259r Bak\u0131n\u0131n izdihaml\u0131 k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rind\u0259, ist\u0259r \u018ffqan\u0131stan\u0131n od-alovlu yollar\u0131nda, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 Avropan\u0131n soyuq \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 &#8211; ruhunda h\u0259mi\u015f\u0259 Araz\u0131, Xudaf\u0259rini, Qaraba\u011f\u0131, \u00fcmumilikd\u0259\u00a0 V\u0259t\u0259ni da\u015f\u0131y\u0131b. O, &#8220;V\u0259t\u0259n, s\u0259ni sevmi\u015f\u0259m&#8221; dey\u0259r\u0259k, yurd h\u0259sr\u0259tini v\u0259 mill\u0259tin m\u0259n\u0259vi a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6z daxilind\u0259n ke\u00e7irib b\u0259dii \u0259d\u0259biyyata t\u00f6k\u0259n istedadl\u0131 yaz\u0131\u00e7\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u015e\u00f6vk\u0259t Z\u0259rin t\u0259kc\u0259 q\u0259l\u0259mi il\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 m\u00fcbariz, c\u0259sur v\u0259 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r xarakteri il\u0259 se\u00e7il\u0259n yazard\u0131r. Ke\u00e7diyi m\u00fcr\u0259kk\u0259b h\u0259yat yolu, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r v\u0259 a\u011fr\u0131-ac\u0131lar onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 cilalay\u0131b, q\u0259lbind\u0259 s\u00f6nm\u0259y\u0259n bir i\u015f\u0131q yand\u0131r\u0131b. Bu i\u015f\u0131\u011f\u0131n \u015f\u00f6l\u0259sind\u0259 oxucu q\u0259lbini f\u0259th ed\u0259n \u0259s\u0259rl\u0259r yarada bilib. M\u00fc\u0259llifin ist\u0259r n\u0259zm, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 n\u0259sr \u0259s\u0259rl\u0259rinin dili olduqca sad\u0259, canl\u0131, \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus, xalq leksikonuna yax\u0131nd\u0131r. Onun \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 insan sanki \u00f6z\u00fcn\u00fc tap\u0131r, \u00e7\u00fcnki yaz\u0131\u00e7\u0131 t\u0259svir etdiyi hadis\u0259l\u0259rin k\u0259nar m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7isi deyil, i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 canl\u0131 \u015fahididir.<\/p>\n<p>\u015e\u00f6vk\u0259t Z\u0259rin Horovlu s\u00f6z\u00fcn ucal\u0131\u011f\u0131ndan boylanan v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00f6vqeyini, s\u0259n\u0259tkar d\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc, ziyal\u0131 bax\u0131\u015f\u0131n\u0131 v\u0259 sonsuz yurd sevgisini \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 sev\u0259-sev\u0259 t\u0259r\u0259nn\u00fcm ed\u0259n v\u0259 oxucuya b\u0259dii formalarda m\u0259har\u0259tl\u0259 \u00e7atd\u0131ran yazard\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130stedadl\u0131 yazar \u015e\u00f6vk\u0259t xan\u0131m h\u0259yat\u0131na g\u0259tirdiyi qaranl\u0131\u011fa t\u0259slim olmayaraq \u00f6z \u0259s\u0259rl\u0259ri il\u0259 oxucunun q\u0259lbind\u0259 i\u015f\u0131q yand\u0131rma\u011f\u0131 bacaran v\u0259 ya\u015fanan faci\u0259l\u0259ri y\u00fcks\u0259k b\u0259dii \u0259d\u0259biyyata \u00e7evir\u0259n d\u0259y\u0259rli s\u0259n\u0259tkarlardand\u0131r. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 onu m\u00fcbali\u011f\u0259siz S\u00d6Z\u00dcN \u0130\u015eI\u011eINDA YA\u015eAYANLAR adland\u0131ra bil\u0259rik. V\u0259 bu i\u015f\u0131qda daha ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 yeni \u0259s\u0259rl\u0259rini yaz\u0131b oxucular\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>\u018fntiq\u0259 Qonaq,<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong><em>\u018fm\u0259kdar jurnalist<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Odlar.media<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131nda el\u0259 imzalar var ki, onlar\u0131n taleyi il\u0259 yaratd\u0131qlar\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259r bir-birinin i\u00e7ind\u0259 \u0259riyib t\u0259k bir b\u00fct\u00f6v olur. \u00d6mr\u00fcn\u00fc h\u0259m f\u0259dakar bir ana, h\u0259m d\u0259 s\u00f6z\u00fcn ke\u015fiyind\u0259 duran c\u0259sar\u0259tli bir&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":537,"featured_media":87749,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[63,1],"tags":[],"class_list":["post-87748","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dbiyyat","category-manset","odlar-title-color-c62828"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87748","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/537"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=87748"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87748\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":87751,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87748\/revisions\/87751"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/87749"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=87748"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=87748"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=87748"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}