{"id":86502,"date":"2026-10-02T13:47:31","date_gmt":"2026-10-02T09:47:31","guid":{"rendered":"https:\/\/odlar.media\/?p=86502"},"modified":"2026-10-02T13:47:31","modified_gmt":"2026-10-02T09:47:31","slug":"lutetiumla-rekord-d%c9%99qiqlik-aliml%c9%99r-dunyanin-%c9%99n-d%c9%99qiq-atom-saatlarindan-birini-hazirladilar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/odlar.media\/?p=86502","title":{"rendered":"L\u00fctetiumla rekord d\u0259qiqlik: aliml\u0259r d\u00fcnyan\u0131n \u0259n d\u0259qiq atom saatlar\u0131ndan birini haz\u0131rlad\u0131lar"},"content":{"rendered":"<p><strong>Odlar.media<\/strong> x\u0259b\u0259r verir ki, Sinqapur Milli Universitetinin Kvant Texnologiyalar\u0131 M\u0259rk\u0259zinin aliml\u0259ri l\u00fctetium elementind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n d\u0259qiq atom saatlar\u0131ndan birini haz\u0131rlay\u0131blar.<br \/>\n\u201cNature\u201d jurnal\u0131nda d\u0259rc olunan ara\u015fd\u0131rmaya \u0259sas\u0259n, saat\u0131n ke\u00e7id tezliyi 19 onluq m\u0259rt\u0259b\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcb, qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259nlik is\u0259 1\u00d710\u207b\u00b9\u2079 s\u0259viyy\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar bunun optik atom saatlar\u0131nda indiy\u0259d\u0259k \u0259ld\u0259 edilmi\u015f \u0259n y\u00fcks\u0259k d\u0259qiqlik g\u00f6st\u0259ricil\u0259rind\u0259n biri oldu\u011funu bildiribl\u0259r.<br \/>\nYeni texnologiyada l\u00fctetium-176 ionundan istifad\u0259 olunur. Aliml\u0259rin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, l\u00fctetiumun temperatur v\u0259 maqnit sah\u0259sind\u0259ki d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 y\u00fcks\u0259k davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 m\u00fcxt\u0259lif \u015f\u0259raitl\u0259rd\u0259 sabit istinad t\u0259min etm\u0259y\u0259 imkan verir.<br \/>\nT\u0259dqiqat \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 iki l\u00fctetium atom saat\u0131 200 saat \u0259rzind\u0259 m\u00fcqayis\u0259 edilib. M\u0259lumata g\u00f6r\u0259, saatlar 5,7\u00d710\u207b\u00b9\u2079 qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259nlik daxilind\u0259 eyni n\u0259tic\u0259ni g\u00f6st\u0259rib. Bu g\u00f6st\u0259rici \u0259n d\u0259qiq saat m\u00fcqayis\u0259l\u0259rind\u0259n biri kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilir.<br \/>\nBu s\u0259viyy\u0259d\u0259 d\u0259qiqlik atom saatlar\u0131na h\u0259tta millimetr miqyas\u0131ndak\u0131 h\u00fcnd\u00fcrl\u00fck f\u0259rqind\u0259n yaranan cazib\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rini a\u015fkar etm\u0259y\u0259 imkan verir. Texnologiyan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 Yer s\u0259thind\u0259 cazib\u0259 q\u00fcvv\u0259sind\u0259ki d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin \u00f6l\u00e7\u00fclm\u0259si, fundamental fizika \u00fczr\u0259 ara\u015fd\u0131rmalar v\u0259 daha d\u0259qiq zaman standartlar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda t\u0259tbiqi m\u00fcmk\u00fcn hesab olunur.<br \/>\nOptik atom saatlar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 saniy\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 yenid\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan da m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Beyn\u0259lxalq zaman standartlar\u0131 \u00fczr\u0259 m\u00fcvafiq qurumlar\u0131n bu istiqam\u0259td\u0259 2030-cu il v\u0259 sonrak\u0131 d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif \u00f6l\u00e7m\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259rini qiym\u0259tl\u0259ndirdiyi bildirilir.<br \/>\nT\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar n\u00f6vb\u0259ti m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 l\u00fctetium \u0259sasl\u0131 atom saat\u0131n\u0131 portativ sistem\u0259 \u00e7evirm\u0259yi v\u0259 y\u00fcks\u0259k d\u0259qiqliyi qorumaqla onun \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259rini ki\u00e7iltm\u0259yi planla\u015fd\u0131r\u0131rlar.<\/p>\n<p><strong>Odlar.media<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Odlar.media x\u0259b\u0259r verir ki, Sinqapur Milli Universitetinin Kvant Texnologiyalar\u0131 M\u0259rk\u0259zinin aliml\u0259ri l\u00fctetium elementind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n d\u0259qiq atom saatlar\u0131ndan birini haz\u0131rlay\u0131blar. \u201cNature\u201d jurnal\u0131nda d\u0259rc olunan ara\u015fd\u0131rmaya \u0259sas\u0259n, saat\u0131n ke\u00e7id&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":537,"featured_media":86503,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[75],"tags":[],"class_list":["post-86502","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xbrlr"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/86502","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/537"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=86502"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/86502\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":86505,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/86502\/revisions\/86505"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/86503"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=86502"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=86502"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=86502"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}