{"id":82345,"date":"2026-07-28T11:47:08","date_gmt":"2026-07-28T07:47:08","guid":{"rendered":"https:\/\/odlar.media\/?p=82345"},"modified":"2026-07-28T13:30:50","modified_gmt":"2026-07-28T09:30:50","slug":"t%c9%99hsilin-s%c9%99viyy%c9%99si-asagi-dusdukc%c9%99-asili-insanlarin-sayi-da-coxalacaq-klinik-psixoloq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/odlar.media\/?p=82345","title":{"rendered":"\u201cT\u0259hsilin s\u0259viyy\u0259si a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fd\u00fckc\u0259, as\u0131l\u0131 insanlar\u0131n say\u0131 da \u00e7oxalacaq\u201d \u2013 KL\u0130N\u0130K PS\u0130XOLOQ"},"content":{"rendered":"<header id=\"header\" class=\"header-v1\">\n<div class=\"sticky-wrapper\">\n<div class=\"header-bottom gv-sticky-menu stuck\">\n<div class=\"main-menu\">\n<div class=\"container\">\n<div class=\"row\">\n<div class=\"col-xs-12 area-main-menu\">\n<div class=\"area-inner menu-hover\">\n<div class=\"gva-offcanvas-inner\">\n<nav id=\"block-gavias-sancy-main-menu\" class=\"nomobile block block-menu navigation menu--main\" role=\"navigation\" aria-labelledby=\"block-gavias-sancy-main-menu-menu\">\n<div class=\"block-content\">\n<div class=\"gva-navigation\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/nav>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/header>\n<div class=\"main main-page\" role=\"main\">\n<div id=\"content\" class=\"content content-full\">\n<div class=\"container\">\n<div class=\"content-main-inner\">\n<div class=\"row\">\n<div id=\"page-main-content\" class=\"main-content col-xs-12 col-md-8 sright main_content \">\n<div class=\"main-content-inner\">\n<div class=\"content-main\">\n<div id=\"block-gavias-sancy-content\" class=\"block block-system block-system-main-block no-title\">\n<div class=\"content block-content\">\n<article class=\"node node-detail node--type-article node--view-mode-full clearfix\" role=\"article\">\n<div class=\"article-detail\">\n<div class=\"block\">\n<div class=\"post-thumbnail\">\n<div class=\"field field--name-field-image field--type-image field--label-hidden field__item\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"post-content\">\n<div class=\"node__content clearfix\">\n<div class=\"field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field__item\">\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><b><span lang=\"AZ-LATIN\">Heyran \u0130brahim: \u201cBiz \u0259g\u0259r narkomaniyan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq ist\u0259yiriks\u0259, ilk olaraq siqaretl\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259n ba\u015flamal\u0131y\u0131q\u201d<\/span><\/b><\/span><\/p>\n<p><b><span lang=\"AZ-LATIN\">\u201cNarkomaniyaya v\u0259 dig\u0259r n\u00f6v as\u0131l\u0131l\u0131qlara qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 t\u0259bli\u011fata daha \u00e7ox \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259lidir. Televiziyalarda, m\u0259tbuatda, el\u0259c\u0259 d\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 sa\u011flam t\u0259bli\u011fat apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. H\u0259tta b\u0259zi sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r\u0259 senzura t\u0259tbiq olunsa, daha yax\u015f\u0131 olar. \u00c7\u00fcnki, t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259 qeyd edir\u0259m ki, indi sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259n narkotik sat\u0131\u015f\u0131 da h\u0259yata ke\u00e7irilir\u201d.<\/span><\/b><\/p>\n<p><span lang=\"AZ-LATIN\">Bu haqda\u00a0<b>Stopnarkotik.az<\/b>\u00a0sayt\u0131na a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda klinik psixoloq, as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n m\u00fcalic\u0259sind\u0259 (narkomaniya, qumar, alkoqolo, iqromaniya v\u0259 s.) t\u0259tbiq olunan \u201c12 Add\u0131m\u201d proqram\u0131 \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssis Heyran \u0130brahim bildirib.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"AZ-LATIN\">H.\u0130brahim deyir ki, c\u0259miyy\u0259timizd\u0259 narkomaniyan\u0131n yay\u0131lmas\u0131 bilavasit\u0259 t\u0259hsilini s\u0259viyy\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r: \u201cT\u0259hsilin s\u0259viyy\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259r d\u00fc\u015fs\u0259, cahillik bir o q\u0259d\u0259r artacaq. N\u0259tic\u0259d\u0259, narkotik, i\u00e7ki, qumar v\u0259 s. n\u00f6v as\u0131l\u0131l\u0131qlardan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n insanlar\u0131n say\u0131 \u00e7oxalacaq. \u018fslind\u0259, bu kimi as\u0131l\u0131l\u0131qlar h\u0259r \u0259srd\u0259, h\u0259r d\u00f6vrd\u0259 olub. Sad\u0259c\u0259, \u0259vv\u0259ll\u0259r indiki q\u0259d\u0259r a\u00e7\u0131q sat\u0131\u015f v\u0259 z\u0259r\u0259rli t\u0259bli\u011fat yox idi. Bu bax\u0131mdan, hesab edir\u0259m t\u0259hsilin s\u0259viyy\u0259si a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fd\u00fckc\u0259, g\u0259ncl\u0259r elmsizl\u0259\u015fdikc\u0259, n\u0259tic\u0259d\u0259 cahillik artacaq v\u0259 paralel olaraq c\u0259miyy\u0259timizd\u0259 as\u0131l\u0131 insanlar\u0131n say\u0131 da \u00e7oxalacaq\u201d.<\/span><\/p>\n<p><b><span lang=\"AZ-LATIN\">Klinik psixoloqun fikrinc\u0259, haz\u0131rda v\u0259ziyy\u0259t o h\u0259dd\u0259 \u00e7at\u0131b ki, c\u0259miyy\u0259timiz as\u0131l\u0131l\u0131q x\u0259st\u0259liyi il\u0259 \u00e7arp\u0131\u015f\u0131r:\u00a0<\/span><\/b><span lang=\"AZ-LATIN\">\u201c\u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcf hissi il\u0259 qeyd edir\u0259m ki, bu g\u00fcn c\u0259miyy\u0259timiz as\u0131l\u0131l\u0131q x\u0259st\u0259liyi il\u0259 \u00e7arp\u0131\u015f\u0131r. Niy\u0259 m\u0259hz as\u0131l\u0131l\u0131q dedim? \u00c7\u00fcnki biz g\u00f6r\u00fcn\u0259n t\u0259r\u0259f olaraq simptomlar\u0131, \u0259lam\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u015fahid\u0259 edirik. Lakin b\u0259z\u0259n bunun bir as\u0131l\u0131l\u0131q oldu\u011funun f\u0259rqind\u0259 bel\u0259 deyilik. Hans\u0131 ki, bu, d\u00fcnyada \u00e7oxdan x\u0259st\u0259lik kimi q\u0259bul edilir. \u0130st\u0259r Avropada, ist\u0259r Amerikada bu n\u00f6v as\u0131l\u0131l\u0131qlar bir x\u0259st\u0259lik olaraq \u00f6zunu t\u0259sdiq edib. H\u0259tta 1953-c\u00fc ild\u0259n \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 (\u00dcST) t\u0259r\u0259find\u0259n \u201cX\u0259st\u0259likl\u0259rin beyn\u0259lxalq t\u0259snifat\u0131\u201d kitab\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcb. Y\u0259ni d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn m\u0259\u015fhur psixiatr v\u0259 h\u0259kiml\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n bu c\u00fcr q\u0259bul olundu\u011fu halda, t\u0259\u0259ss\u00fcf olsun ki, bizim c\u0259miyy\u0259timiz as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n bir x\u0259st\u0259lik oldu\u011funu q\u0259bullanmaqda \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kir\u201d.<\/span><\/p>\n<p><b><span lang=\"AZ-LATIN\">Heyran \u0130brahim hesab edir ki, maarifl\u0259ndirm\u0259 zaman\u0131 as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n x\u0259st\u0259lik oldu\u011fu fakt\u0131 m\u00fctl\u0259q n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r:<\/span><\/b><span lang=\"AZ-LATIN\">\u00a0\u201cEl\u0259 m\u0259hz bu y\u00f6nd\u0259 ara\u015fd\u0131rmalar apararaq, ist\u0259r m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259, ist\u0259r d\u0259 universitetl\u0259rd\u0259 maarifl\u0259ndirici t\u0259dbirl\u0259r ke\u00e7ir\u0259r\u0259k, g\u0259ncl\u0259r\u0259 narkomaniyan\u0131n, iqromaniyan\u0131n v\u0259 s. bir x\u0259st\u0259lik oldu\u011fu a\u015f\u0131lanmal\u0131d\u0131r. Biz \u0259g\u0259r narkomaniyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 aparmaq ist\u0259yiriks\u0259, ilk olaraq siqaretl\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259n ba\u015flamal\u0131y\u0131q. \u00dcst\u0259lik, maarifl\u0259ndirm\u0259 t\u0259kc\u0259 g\u0259ncl\u0259rl\u0259 deyil, m\u00fct\u0259madi \u015f\u0259kild\u0259 valideyin iclaslar\u0131ndan ba\u015flamal\u0131d\u0131r\u201d.<\/span><\/p>\n<p><b><span lang=\"AZ-LATIN\">Klinik psixoloq deyir ki, narkomaniyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 c\u0259miyy\u0259tin b\u00fct\u00fcn f\u0259rdl\u0259ri birlik n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259lidir:\u00a0<\/span><\/b><span lang=\"AZ-LATIN\">\u201cD\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu g\u00fcn h\u0259r k\u0259s &#8211; h\u0259kim, b\u0259nna, elm adam\u0131, s\u0259hn\u0259 insan\u0131 &#8211; kim olur-olsun bir f\u0259rd olaraq birl\u0259\u015fm\u0259liliyik. Biz bu c\u0259miyy\u0259tin bir par\u00e7as\u0131y\u0131qsa, m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 s\u0259simizi \u00e7\u0131xarmal\u0131, \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar etm\u0259liyik\u201d.<\/span><\/p>\n<p><b><span lang=\"AZ-LATIN\">H.\u0130brahim \u0259lav\u0259 etdi ki, narkomaniyan\u0131n yay\u0131lmas\u0131nda psixoloji faktorlar da rol oynay\u0131r:\u00a0<\/span><\/b><span lang=\"AZ-LATIN\">\u201cBiz ara\u015fd\u0131rsaq, g\u00f6r\u0259r\u0259rik ki, bunlar psixoloji faktorlardan qaynaqlan\u0131r. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, narkomaniya as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n k\u00f6k\u00fc, yaranma s\u0259b\u0259bi 3 faktordan -sosial, bioloji v\u0259 genetik faktorlardan qaynaqlan\u0131r.\u00a0<\/span>Bu faktorlardan biri d\u0259 psixoloji faktordur. H\u0259min psixoloji faktora toxunub<span lang=\"AZ-LATIN\">,<\/span>\u00a0onu dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, biz davran\u0131\u015f pozuntusu olan u\u015faqlar\u0131 daha \u00e7ox disfunksi<span lang=\"AZ-LATIN\">on<\/span>al ail\u0259l\u0259rd\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u00fck.\u00a0<span lang=\"AZ-LATIN\">Bunlar\u00a0<\/span>daha \u00e7ox bo\u015fanan ail\u0259l\u0259r<span lang=\"AZ-LATIN\">dir<\/span>. Valideynl\u0259rd\u0259n birinin d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259si, \u015fidd\u0259t z\u0259mnind\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u0259n u\u015faqlar<span lang=\"AZ-LATIN\">,\u00a0<\/span>yaxud da\u00a0<span lang=\"AZ-LATIN\">bunun\u00a0<\/span>\u0259ksi olaraq<span lang=\"AZ-LATIN\">,<\/span>\u00a0funksianal<span lang=\"AZ-LATIN\">,<\/span>\u00a0m\u00fck\u0259m\u0259lliy\u0259\u00e7i ail\u0259l\u0259rd\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u0259n u\u015faqlar var ki, o<span lang=\"AZ-LATIN\">nlarda\u00a0<\/span>da probleml\u0259r t\u00f6r\u0259nir<span lang=\"AZ-LATIN\">. U\u015faqlar\u0131n \u00e7ox \u00fcstl\u0259rin\u0259 ged\u0259nd\u0259, y\u0259ni \u00e7ox t\u0259l\u0259bkar, m\u00fchafiz\u0259kar ail\u0259l\u0259rin \u00f6vladlar\u0131nda da bu c\u00fcr prosesl\u0259r\u0259 rast g\u0259l\u0259 bilirik. Hans\u0131 ki, s\u00f6hb\u0259t davran\u0131\u015f pozuntusundan gedir v\u0259 bu, t\u0259dric\u0259n qar\u015f\u0131durma, qar\u015f\u0131g\u0259lm\u0259 problemin\u0259 \u00e7evrilir. U\u015faq burda \u015f\u00fcuralt\u0131 olaraq valideyni c\u0259zaland\u0131r\u0131r\u201d.<\/span><\/p>\n<p><b><span lang=\"AZ-LATIN\">Klinik psixoloq as\u0131l\u0131 insanlar\u0131n m\u00fcalic\u0259sind\u0259 \u00f6z\u0259l reabilitasiya m\u0259rkz\u0259l\u0259rinin d\u0259 \u00e7ox m\u00fcsb\u0259t rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulad\u0131:\u00a0<\/span><\/b><span lang=\"AZ-LATIN\">\u201cBu g\u00fcn i\u015fini vicdanla g\u00f6r\u0259n reabilitasiya m\u0259rk\u0259zl\u0259ri var ki, onlar \u00e7ox g\u00f6z\u0259l psixoloji m\u00fcalic\u0259 apar\u0131rlar. \u00c7\u00fcnki as\u0131l\u0131\u011f\u0131n m\u00fcalic\u0259sind\u0259 \u201c12 Add\u0131m\u201d proqram\u0131 \u00f6z b\u0259hr\u0259sini \u00e7ox g\u00f6z\u0259l verir. Bu proqram 1935-ci ild\u0259 Amerikada yaran\u0131b. Amerikada qruplar 1937-ci ild\u0259n var. Y\u0259ni qrup trapeyas\u0131 var v\u0259 \u00e7ox g\u00f6z\u0259l b\u0259hr\u0259sini verir. Biz buna baxsaq, g\u00f6r\u0259rik ki, h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 reabilitasiya m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin i\u015f prinsipi \u201c12 Add\u0131m\u201d proqram\u0131 il\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259kd\u0259n gedir. V\u0259 m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259l\u0259r d\u0259 var\u201d.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><b><span lang=\"AZ-LATIN\">S\u00f6hb\u0259tl\u0259\u015fdi: Fuad B\u0130L\u018fSUVARLI<\/span><\/b><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Odlar.media<\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/article>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Heyran \u0130brahim: \u201cBiz \u0259g\u0259r narkomaniyan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq ist\u0259yiriks\u0259, ilk olaraq siqaretl\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259n ba\u015flamal\u0131y\u0131q\u201d \u201cNarkomaniyaya v\u0259 dig\u0259r n\u00f6v as\u0131l\u0131l\u0131qlara qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 t\u0259bli\u011fata daha \u00e7ox \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259lidir. Televiziyalarda, m\u0259tbuatda, el\u0259c\u0259 d\u0259&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":537,"featured_media":82349,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,74],"tags":[],"class_list":["post-82345","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-musahib"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82345","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/537"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=82345"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82345\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":82346,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82345\/revisions\/82346"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/82349"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=82345"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=82345"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=82345"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}