{"id":81663,"date":"2026-07-18T13:11:48","date_gmt":"2026-07-18T09:11:48","guid":{"rendered":"https:\/\/odlar.media\/?p=81663"},"modified":"2026-07-18T13:49:00","modified_gmt":"2026-07-18T09:49:00","slug":"qulu-m%c9%99h%c9%99rr%c9%99mli-jurnalistika-c%c9%99miyy%c9%99tin-vicdani-yox-guzgusudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/odlar.media\/?p=81663","title":{"rendered":"Qulu M\u0259h\u0259rr\u0259mli: \u2013 &#8220;Jurnalistika c\u0259miyy\u0259tin vicdan\u0131 yox, g\u00fczg\u00fcs\u00fcd\u00fcr&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>22 iyul Az\u0259rbaycanda Milli M\u0259tbuat G\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunur. M\u0259hz 1875-ci ilin bu g\u00fcn\u00fcnd\u0259 b\u00f6y\u00fck maarif\u00e7i H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi Az\u0259rbaycan dilind\u0259 n\u0259\u015fr olunan ilk q\u0259zet \u2013 &#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221;ni t\u0259sis etm\u0259kl\u0259 milli m\u0259tbuat\u0131m\u0131z\u0131n t\u0259m\u0259lini qoydu. \u00dcz\u0259rind\u0259n 150 ild\u0259n art\u0131q vaxt ke\u00e7m\u0259sin\u0259 baxmayaraq, Z\u0259rdabinin &#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221; il\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 missiya \u2013 c\u0259miyy\u0259ti maarifl\u0259ndirm\u0259k, h\u0259qiq\u0259ti \u00e7atd\u0131rmaq v\u0259 ictimai fikrin formala\u015fmas\u0131na t\u00f6hf\u0259 verm\u0259k bu g\u00fcn d\u0259 aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruyur.<\/strong><br \/>\n<strong>B\u0259s m\u00fcasir Az\u0259rbaycan medias\u0131 hans\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir? Jurnalistika c\u0259miyy\u0259tin g\u00fczg\u00fcs\u00fc ola bilirmi? Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r pe\u015f\u0259ni g\u00fccl\u0259ndirib, yoxsa d\u0259y\u0259rsizl\u0259\u015fdirib? S\u00fcni intellekt v\u0259 r\u0259q\u0259msalla\u015fma d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 median\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi nec\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr?<\/strong><br \/>\n<strong>Milli M\u0259tbuat G\u00fcn\u00fc m\u00fcnasib\u0259til\u0259 bu v\u0259 dig\u0259r aktual suallar \u0259traf\u0131nda \u018fm\u0259kdar jurnalist, Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin professoru, siyasi \u015f\u0259rh\u00e7i Qulu M\u0259h\u0259rr\u0259mli il\u0259 Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetind\u0259 geni\u015f s\u00f6hb\u0259t etdik. M\u00fcsahib\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan medias\u0131n\u0131n bu g\u00fcn\u00fc, probleml\u0259ri, perspektivl\u0259ri v\u0259 jurnalistikan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 diqq\u0259t\u00e7\u0259k\u0259n fikirl\u0259r s\u0259sl\u0259ndirildi.<\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Odlar.media<\/strong><\/span> h\u0259min m\u00fcsahib\u0259ni oxucular\u0131na t\u0259qdim edir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u2014 Qulu m\u00fc\u0259llim, icaz\u0259nizl\u0259 s\u00f6hb\u0259t\u0259 bir q\u0259d\u0259r qeyri-adi sualla ba\u015flamaq ist\u0259yir\u0259m. \u018fg\u0259r siz\u0259 des\u0259l\u0259r ki, Az\u0259rbaycan jurnalistikas\u0131 art\u0131q \u00f6l\u00fcd\u00fcr, sad\u0259c\u0259 bunu he\u00e7 kim etiraf etmir, bu fikr\u0259 nec\u0259 cavab ver\u0259rdiniz?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u2014 Az\u0259rbaycan jurnalistikas\u0131n\u0131n \u00f6ld\u00fcy\u00fcn\u00fc dem\u0259k bir q\u0259d\u0259r maksimalist yana\u015fmad\u0131r. Dostlar\u0131m\u0131zdan biri bunu daha d\u0259qiq ifad\u0259 etmi\u015fdi: \u201cBizim m\u0259tbuat \u00f6lm\u0259yib, amma ya\u015fam\u0131r da.\u201d Bu, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, obrazl\u0131 v\u0259 \u015f\u0259rti ifad\u0259dir, lakin bug\u00fcnk\u00fc m\u0259nz\u0259r\u0259ni m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada \u0259ks etdirir.<br \/>\nJurnalistikada h\u0259m q\u0131\u011f\u0131lc\u0131mlar var, h\u0259m k\u00f6hn\u0259 yana\u015fmalar qal\u0131r, h\u0259m d\u0259 yeni texnologiyalar v\u0259 m\u00fcasir tendensiyalar m\u00f6vcuddur. Ancaq \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 ba\u015fqad\u0131r: bu jurnalistika c\u0259miyy\u0259ti n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 ifad\u0259 edir? C\u0259miyy\u0259tin etimad\u0131n\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r qazana bilir? M\u0259hz \u0259sas sual budur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u2014 Qulu m\u00fc\u0259llim, b\u0259z\u0259n deyirl\u0259r ki, jurnalistika c\u0259miyy\u0259tin vicdan\u0131d\u0131r. Sizc\u0259, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycanda bu vicdan dan\u0131\u015f\u0131r, susur, yoxsa sad\u0259c\u0259 p\u0131\u00e7\u0131lt\u0131 il\u0259 kifay\u0259tl\u0259nir?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u2014 \u201cJurnalistika c\u0259miyy\u0259tin vicdan\u0131d\u0131r\u201d fikrinin \u00f6z\u00fc m\u00fcbahis\u0259lidir. M\u0259n dem\u0259zdim ki, jurnalistika c\u0259miyy\u0259tin vicdan\u0131d\u0131r. Daha \u00e7ox q\u0259bul olunmu\u015f yana\u015fmaya g\u00f6r\u0259, jurnalistika c\u0259miyy\u0259tin g\u00fczg\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Y\u0259ni c\u0259miyy\u0259t m\u0259tbuatda \u0259ks olunur, televiziyada g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, radioda e\u015fidilir. \u0130nternet medias\u0131nda is\u0259 h\u0259m g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, h\u0259m e\u015fidilir, h\u0259m d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc ifad\u0259 etm\u0259k imkan\u0131 qazan\u0131r.<br \/>\nBu bax\u0131mdan, jurnalistikan\u0131 c\u0259miyy\u0259tin g\u00fczg\u00fcs\u00fc adland\u0131rmaq daha do\u011fru olard\u0131. Vicdan anlay\u0131\u015f\u0131 is\u0259 daha m\u00fcr\u0259kk\u0259b m\u0259s\u0259l\u0259dir. O, birba\u015fa h\u0259qiq\u0259t, d\u00fcr\u00fcstl\u00fck v\u0259 m\u0259n\u0259vi m\u0259suliyy\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 \u201cjurnalistika c\u0259miyy\u0259tin vicdan\u0131d\u0131r\u201d ifad\u0259sini o q\u0259d\u0259r d\u0259 d\u0259qiq hesab etmir\u0259m.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u2014 Qulu m\u00fc\u0259llim, bayaqk\u0131 sual\u0131mda jurnalistikan\u0131 c\u0259miyy\u0259tin vicdan\u0131 adland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131m. Siz is\u0259 cavab\u0131n\u0131zda qeyd etdiniz ki, jurnalistika c\u0259miyy\u0259tin g\u00fczg\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Qulu M\u0259h\u0259rr\u0259mlinin fikrinc\u0259, do\u011frudanm\u0131 bu g\u00fcn jurnalistika c\u0259miyy\u0259tin g\u00fczg\u00fcs\u00fcd\u00fcr?<br \/>\n\u2014 Jurnalistika c\u0259miyy\u0259tin g\u00fczg\u00fcs\u00fc olmal\u0131d\u0131r. O g\u00fczg\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259r t\u0259miz, \u015f\u0259ffaf v\u0259 obyektiv olarsa, c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 bir o q\u0259d\u0259r faydal\u0131 olar. \u018fg\u0259r jurnalistika c\u0259miyy\u0259ti t\u0259hrif olunmu\u015f \u015f\u0259kild\u0259 \u0259ks etdirirs\u0259, hadis\u0259l\u0259ri oldu\u011fundan f\u0259rqli t\u0259qdim edirs\u0259 v\u0259 ya reall\u0131\u011f\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 s\u00fcni \u201ci\u015f\u0131q\u201d salaraq onu oldu\u011fundan daha yax\u015f\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa, bu, art\u0131q h\u0259qiq\u0259tin ifad\u0259si deyil.<br \/>\nJurnalistikan\u0131n \u0259sas v\u0259zif\u0259si c\u0259miyy\u0259ti v\u0259 ba\u015f ver\u0259n prosesl\u0259ri oldu\u011fu kimi \u0259ks etdirm\u0259k, onlar\u0131 auditoriyaya obyektiv, d\u0259qiq v\u0259 d\u00fcr\u00fcst \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7atd\u0131rmaqd\u0131r. Pe\u015f\u0259nin mahiyy\u0259ti d\u0259 m\u0259hz bundan ibar\u0259tdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u2014 Sizc\u0259, bu g\u00fcn jurnalistl\u0259r h\u0259qiq\u0259ti oldu\u011fu kimi dem\u0259kd\u0259n daha \u00e7ox, onun hans\u0131 hiss\u0259sinin \u201cdeyil\u0259 bil\u0259n\u201d oldu\u011funu \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259r\u0259k yaz\u0131rlar?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u2014 Jurnalistikan\u0131n b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada q\u0259bul olunmu\u015f etik prinsipl\u0259ri var v\u0259 h\u0259min prinsipl\u0259r bu pe\u015f\u0259nin mahiyy\u0259tini d\u0259qiq ifad\u0259 edir. Jurnalist etikas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259sas qaydalardan biri budur ki, jurnalist h\u0259qiq\u0259ti axtarmal\u0131, onu tapmal\u0131 v\u0259 c\u0259miyy\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rmal\u0131d\u0131r. Jurnalistin ba\u015fl\u0131ca v\u0259zif\u0259si h\u0259qiq\u0259ti dem\u0259k, do\u011fru, d\u00fcr\u00fcst v\u0259 q\u0259r\u0259zsiz m\u0259lumat verm\u0259kdir.<br \/>\nBunun n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 yerin\u0259 yetirildiyini is\u0259 art\u0131q h\u0259min informasiyan\u0131n \u00fcnvanland\u0131\u011f\u0131 c\u0259miyy\u0259t qiym\u0259tl\u0259ndirir. Y\u0259ni \u0259sas sual budur: biz m\u0259tbuat\u0131 do\u011frudanm\u0131 h\u0259qiq\u0259ti s\u00f6yl\u0259y\u0259n institut kimi q\u0259bul edirik, yoxsa h\u0259qiq\u0259t biz\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n \u0259lav\u0259l\u0259rl\u0259, b\u0259z\u0259dilmi\u015f formada t\u0259qdim olunur? B\u0259z\u0259n informasiya t\u0259hrif edilir, b\u0259z\u0259n yar\u0131m\u00e7\u0131q \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar is\u0259 art\u0131q pe\u015f\u0259karl\u0131q v\u0259 jurnalist etikas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u2014 Median\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcsenzuras\u0131 a\u00e7\u0131q senzura il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 daha t\u0259hl\u00fck\u0259li deyilmi?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u2014 \u018fslind\u0259 senzura, bizim ad\u0259t\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcm\u00fcz m\u0259nada, h\u0259r zaman t\u0259hl\u00fck\u0259li bir anlay\u0131\u015f deyil. M\u0259s\u0259l\u0259n, jurnalist etikas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan h\u0259r hans\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 s\u0259rb\u0259stliy\u0259 yol verm\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00f6z\u00fcn\u0259n\u0259zar\u0259t vacibdir v\u0259 bu, pe\u015f\u0259karl\u0131\u011f\u0131n bir hiss\u0259sidir.<br \/>\nAmma s\u00f6hb\u0259t h\u0259qiq\u0259ti dem\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259kd\u0259n gedirs\u0259, y\u0259ni jurnalistin \u00f6z\u00fcn\u0259 senzura t\u0259tbiq ed\u0259r\u0259k ger\u00e7\u0259yi gizl\u0259tm\u0259sind\u0259n gedirs\u0259, bu art\u0131q \u00e7ox ciddi problemdir. M\u0259hz bu m\u0259nada \u00f6z\u00fcn\u00fcsenzura jurnalistika \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259r\u0259rlidir. \u00c7\u00fcnki jurnalistin \u0259sas v\u0259zif\u0259si h\u0259qiq\u0259ti s\u00f6yl\u0259m\u0259k, pe\u015f\u0259 borcunu yerin\u0259 yetirm\u0259kdir.<br \/>\nGer\u00e7\u0259yin c\u0259miyy\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 h\u0259m c\u0259miyy\u0259tin, h\u0259m h\u00f6kum\u0259tin, h\u0259m d\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 d\u00f6vl\u0259tin maraqlar\u0131na xidm\u0259t edir. H\u0259qiq\u0259t \u00f6rt-basd\u0131r edil\u0259nd\u0259, gec-tez ba\u015fqa formada \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r v\u0259 bu, daha a\u011f\u0131r f\u0259sadlara s\u0259b\u0259b olur. \u018fksin\u0259, n\u00f6qsan v\u0259 q\u00fcsurlar\u0131n vaxt\u0131nda \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131, onlar\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259rait yarad\u0131r v\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 sa\u011flam inki\u015faf meyill\u0259rinin formala\u015fmas\u0131na xidm\u0259t edir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u2014 Az\u0259rbaycan medias\u0131nda qorxu daha \u00e7ox haradan qaynaqlan\u0131r: sistemd\u0259n, yoxsa jurnalistin \u00f6z daxilind\u0259n?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u2014 Bu m\u00f6vzu \u0259traf\u0131nda h\u0259mi\u015f\u0259 geni\u015f m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131l\u0131r. \u018fsas suallardan biri d\u0259 budur: jurnalist haraya q\u0259d\u0259r c\u0259sar\u0259tli olmal\u0131d\u0131r? \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, jurnalist niy\u0259 qorxur? Onu h\u0259qiq\u0259ti dem\u0259k m\u0259suliyy\u0259ti qorxudur, yoxsa sistemd\u0259n qaynaqlanan basq\u0131lar, mane\u0259l\u0259r v\u0259 dig\u0259r amill\u0259r?<br \/>\nM\u0259nc\u0259, burada s\u00f6hb\u0259t t\u0259kc\u0259 jurnalistin f\u0259rdi qorxusundan getmir. \u018fsas m\u0259s\u0259l\u0259 odur ki, jurnalist h\u0259qiq\u0259ti dem\u0259k m\u0259qam\u0131nda n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 c\u0259sar\u0259tlidir, onu n\u0259 q\u0259d\u0259r do\u011fru ifad\u0259 ed\u0259 bilir v\u0259 \u0259n \u0259sas\u0131, dediyi h\u0259qiq\u0259tin arxas\u0131nda n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 dayanma\u011f\u0131 bacar\u0131r.<br \/>\nBu problem is\u0259 b\u00fct\u00fcn jurnalistl\u0259r\u0259 eyni d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 aid deyil. Daha \u00e7ox ara\u015fd\u0131rma jurnalistikas\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olanlara aiddir. \u00c7\u00fcnki onlar fakt toplamaq, m\u0259lumat\u0131 t\u0259hlil etm\u0259k, t\u0259nqidi yana\u015fmaq, m\u00fcqayis\u0259l\u0259r aparmaq, gizli qalan m\u0259qamlar\u0131 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xarmaq kimi m\u00fcr\u0259kk\u0259b m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n ke\u00e7irl\u0259r. B\u00fct\u00fcn bunlar jurnalistd\u0259n y\u00fcks\u0259k pe\u015f\u0259karl\u0131qla yana\u015f\u0131, b\u00f6y\u00fck c\u0259sar\u0259t d\u0259 t\u0259l\u0259b edir.<br \/>\nOna g\u00f6r\u0259 d\u0259 hesab edir\u0259m ki, ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131 jurnalist \u00fc\u00e7\u00fcn xarakter, prinsipiall\u0131q v\u0259 qorxusuzluq pe\u015f\u0259nin \u0259n vacib keyfiyy\u0259tl\u0259rind\u0259ndir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u2014 Televiziya niy\u0259 getdikc\u0259 informasiya verm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259 diqq\u0259t yay\u0131nd\u0131rmaq al\u0259tin\u0259 \u00e7evrilir?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u2014 M\u0259n bu fikirl\u0259 tam raz\u0131 deyil\u0259m. \u00c7\u00fcnki b\u00fct\u00fcn televiziyalar\u0131 eyni meyarla qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k do\u011fru olmaz. Televiziya el\u0259 bir platformad\u0131r ki, burada informasiya proqramlar\u0131 da var, analitik verili\u015fl\u0259r d\u0259, maarifl\u0259ndirici layih\u0259l\u0259r d\u0259, musiqi v\u0259 \u0259yl\u0259nc\u0259 proqramlar\u0131 da.<br \/>\nB\u0259z\u0259n \u0259yl\u0259nc\u0259 m\u0259zmununun pay\u0131 daha \u00e7ox oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn tama\u015fa\u00e7\u0131da bel\u0259 bir t\u0259s\u0259vv\u00fcr yaran\u0131r ki, televiziya yaln\u0131z \u0259yl\u0259nc\u0259 il\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldur. Halbuki keyfiyy\u0259tli \u0259yl\u0259nc\u0259y\u0259 d\u0259 c\u0259miyy\u0259tin ehtiyac\u0131 var. Ancaq televiziya \u00f6z yay\u0131m siyas\u0259tini yaln\u0131z \u0259yl\u0259nc\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 qura bilm\u0259z. \u0130nformasiya verm\u0259k, maarifl\u0259ndirm\u0259k v\u0259 c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131 m\u0259zmun t\u0259qdim etm\u0259k televiziyan\u0131n \u0259sas missiyalar\u0131ndan biri olaraq qalmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u2014 Bu g\u00fcn tama\u015fa\u00e7\u0131 h\u0259qiq\u0259ti ist\u0259yir, yoxsa sad\u0259c\u0259 t\u0259s\u0259lli v\u0259 \u0259yl\u0259nc\u0259 axtar\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u2014 Tama\u015fa\u00e7\u0131 h\u0259r c\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259, m\u00fcxt\u0259lif g\u00f6zl\u0259ntil\u0259r\u0259 sahib ola bil\u0259r. Kimi h\u0259qiq\u0259t axtarar, kimi \u0259yl\u0259nc\u0259, kimi is\u0259 t\u0259s\u0259lli. Ancaq konseptual bax\u0131mdan \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 tama\u015fa\u00e7\u0131n\u0131n n\u0259 ist\u0259m\u0259si deyil. \u018fsas m\u0259s\u0259l\u0259 jurnalistin, televiziya r\u0259hb\u0259rinin v\u0259 ya h\u0259r hans\u0131 media platformas\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan q\u0259l\u0259m adam\u0131n\u0131n \u00f6z missiyas\u0131n\u0131 d\u00fczg\u00fcn d\u0259rk etm\u0259sidir.<br \/>\nMedia n\u00fcmay\u0259nd\u0259si hans\u0131 auditoriyaya m\u00fcraci\u0259t etdiyini, ona hans\u0131 m\u0259lumat\u0131 \u00e7atd\u0131rmal\u0131 oldu\u011funu v\u0259 hans\u0131 ictimai missiyan\u0131 yerin\u0259 yetirdiyini d\u0259qiq bilm\u0259lidir. Bu, pe\u015f\u0259nin \u0259n vacib t\u0259l\u0259bl\u0259rind\u0259n biridir.<br \/>\nOna g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 qiym\u0259t ver\u0259rk\u0259n diqq\u0259ti yaln\u0131z tama\u015fa\u00e7\u0131n\u0131n ist\u0259yin\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259k d\u00fczg\u00fcn olmaz. \u018fsas olan median\u0131n c\u0259miyy\u0259t\u0259 n\u0259 dediyi, hans\u0131 d\u0259y\u0259rl\u0259ri \u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fc v\u0259 ictimai m\u0259suliyy\u0259tini nec\u0259 yerin\u0259 yetirdiyidir. M\u0259hz b\u00fct\u00fcn yana\u015fma da bunun \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u2014 Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r jurnalistikan\u0131 demokratikl\u0259\u015fdirdi, yoxsa pe\u015f\u0259ni d\u0259y\u0259rsizl\u0259\u015fdirdi?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u2014 Bu, t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycanda deyil, xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 sosioloqlar\u0131n v\u0259 media t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n geni\u015f ara\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 m\u00f6vzulardan biridir. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 bir m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirm\u0259liyik: sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r jurnalistika deyil. Onlar daha \u00e7ox v\u0259t\u0259nda\u015f medias\u0131 funksiyas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirirl\u0259r.<br \/>\nM\u0259s\u0259l\u0259n, \u0259vv\u0259ll\u0259r h\u0259r k\u0259sin q\u0259zetd\u0259 m\u0259qal\u0259 d\u0259rc etdirm\u0259k v\u0259 ya x\u0259b\u0259r yaymaq imkan\u0131 yox idi. Bu g\u00fcn is\u0259 h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r vasit\u0259sil\u0259 \u00f6z fikrini ifad\u0259 ed\u0259, m\u0259lumat payla\u015fa v\u0259 c\u0259miyy\u0259t\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259 bilir. Bu bax\u0131mdan sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r insanlara h\u0259m \u00f6z\u00fcn\u00fcifad\u0259 azadl\u0131\u011f\u0131, h\u0259m d\u0259 informasiya almaq v\u0259 yaymaq imkan\u0131 verir.<br \/>\nAncaq bu azadl\u0131q s\u0259rh\u0259dsizlik dem\u0259k deyil. Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259n nec\u0259 istifad\u0259 olunmas\u0131 h\u0259lledici m\u0259s\u0259l\u0259dir. M\u0259n bunu b\u0259z\u0259n atom enerjisi il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 edir\u0259m. Ondan elektrik enerjisi istehsal etm\u0259k, s\u0259nayenin inki\u015faf\u0131na xidm\u0259t etm\u0259k d\u0259 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, b\u00f6y\u00fck da\u011f\u0131nt\u0131lara s\u0259b\u0259b olmaq da. Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r d\u0259 eyni mahiyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r.<br \/>\nD\u00fczg\u00fcn istifad\u0259 olunduqda onlar insanlar\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc ifad\u0259 etm\u0259si, informasiya ehtiyaclar\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259si v\u0259 c\u0259miyy\u0259t\u0259 m\u0259lumat \u00e7atd\u0131rmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm platformad\u0131r. Amma eyni zamanda etiraf etm\u0259liyik ki, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r b\u00f6y\u00fck bir informasiya zibilliyin\u0259 d\u0259 \u00e7evril\u0259 bilir. \u00c7\u00fcnki ora h\u0259r c\u00fcr m\u0259lumat \u2014 do\u011fru da, yalan da, faydal\u0131 da, z\u0259r\u0259rli d\u0259 \u2014 n\u0259zar\u0259tsiz \u015f\u0259kild\u0259 yerl\u0259\u015fdirilir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n h\u0259min m\u0259kan\u0131n imkanlar\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, riskl\u0259rini d\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u2014 S\u00fcr\u0259t namin\u0259 do\u011frulu\u011fun qurban verilm\u0259si art\u0131q normaya \u00e7evrilibmi?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u2014 Bu g\u00fcn sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin v\u0259 r\u0259q\u0259msal median\u0131n etik bax\u0131mdan t\u0259nziml\u0259nm\u0259sin\u0259 ciddi ehtiyac var. S\u00f6hb\u0259t h\u00fcquqi m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n yox, m\u0259hz pe\u015f\u0259 v\u0259 etik m\u0259suliyy\u0259td\u0259n gedir.<br \/>\nSosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r demokratik imkanlar yarad\u0131r. Onlar\u0131n vasit\u0259sil\u0259 forumlar ke\u00e7irilir, virtual \u00fcnsiyy\u0259t geni\u015fl\u0259nir, konfranslar t\u0259\u015fkil olunur, m\u00fcxt\u0259lif platformalar v\u0259 qruplar yarad\u0131l\u0131r, h\u0259mkarlar aras\u0131nda fikir m\u00fcbadil\u0259si apar\u0131l\u0131r. Bu bax\u0131mdan sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r h\u0259m \u00fcnsiyy\u0259t, h\u0259m d\u0259 informasiya yay\u0131m\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f imkanlar a\u00e7\u0131r.<br \/>\nAncaq m\u0259s\u0259l\u0259nin dig\u0259r t\u0259r\u0259fi d\u0259 var. Etik normalar pozulduqda, insanlar\u0131n \u015f\u0259xsiyy\u0259ti t\u0259hqir edildikd\u0259, l\u0259yaq\u0259ti al\u00e7aldan \u00e7\u0131x\u0131\u015flara yol verildikd\u0259 bu, h\u0259m c\u0259miyy\u0259td\u0259 m\u0259yusluq yarad\u0131r, h\u0259m d\u0259 bir \u00e7ox insanlar b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 jurnalistika il\u0259 eynil\u0259\u015fdirirl\u0259r. N\u0259tic\u0259d\u0259 jurnalistikaya m\u00fcnasib\u0259t qeyri-ciddi olur v\u0259 bundan pe\u015f\u0259nin \u00f6z\u00fc z\u0259r\u0259r g\u00f6r\u00fcr.<br \/>\nDig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, pe\u015f\u0259kar jurnalistika da art\u0131q sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin i\u00e7\u0259risind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Bu g\u00fcn ist\u0259nil\u0259n televiziya, radio, q\u0259zet v\u0259 ya x\u0259b\u0259r sayt\u0131 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 \u00f6z platformas\u0131n\u0131 yarada bilir. \u018fg\u0259r h\u0259min platformalarda pe\u015f\u0259kar yana\u015fma \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil ed\u0259rs\u0259, bu, jurnalistikan\u0131n n\u00fcfuzunu art\u0131r\u0131r. \u018fks halda is\u0259 meydan diletantlara, t\u0259hqir v\u0259 s\u00f6y\u00fc\u015f dili il\u0259 dan\u0131\u015fanlara qal\u0131r ki, bu da h\u0259m informasiya m\u00fchitin\u0259, h\u0259m d\u0259 jurnalistikan\u0131n n\u00fcfuzuna ciddi z\u0259rb\u0259 vurur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u2014 Sizc\u0259, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan jurnalisti daha \u00e7ox m\u00fcst\u0259qildir, yoxsa sad\u0259c\u0259 f\u0259rqli as\u0131l\u0131l\u0131qlar i\u00e7ind\u0259dir?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u2014 Bu, kifay\u0259t q\u0259d\u0259r ciddi m\u0259s\u0259l\u0259dir. Sirr deyil ki, b\u0259zi saytlar m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259rk\u0259zl\u0259rin t\u0259siri alt\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir, sifari\u015f \u0259sas\u0131nda materiallar haz\u0131rlay\u0131r v\u0259 bunun m\u00fcqabilind\u0259 maliyy\u0259 al\u0131rlar.<br \/>\nAmma el\u0259 media orqanlar\u0131 da var ki, m\u00fcst\u0259qilliyini qoruma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, ger\u00e7\u0259yi yaz\u0131r, c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn vacib olan m\u0259lumatlar\u0131 t\u0259qdim edir v\u0259 bununla da informasiyan\u0131n keyfiyy\u0259tinin y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259 t\u00f6hf\u0259 verir.<br \/>\nBu g\u00fcn biz h\u0259m informasiya bollu\u011fu, h\u0259m d\u0259 informasiya kasadl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259yik. Bir \u00e7ox hallarda eyni x\u0259b\u0259r m\u00fcxt\u0259lif saytlarda eyni c\u00fcml\u0259l\u0259rl\u0259, eyni t\u0259qdimat formas\u0131nda yay\u0131mlan\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259 informasiya m\u00fchiti monotonla\u015f\u0131r, x\u0259b\u0259rl\u0259r \u00f6z f\u0259rqliliyini itirir v\u0259 bir n\u00f6v x\u0259b\u0259r sol\u011funlu\u011fu yaran\u0131r.<br \/>\nBundan qorunmaq laz\u0131md\u0131r. \u00c7\u00fcnki bel\u0259 v\u0259ziyy\u0259t sonda fikir, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 v\u0259 yana\u015fma yoxsullu\u011funa g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. N\u0259 fikir pl\u00fcralizmi formala\u015f\u0131r, n\u0259 sa\u011flam m\u00fczakir\u0259 m\u00fchiti yaran\u0131r, n\u0259 d\u0259 f\u0259rqli bax\u0131\u015flar ortaya qoyulur. Sad\u0259c\u0259 saytlar materiallarla doldurulur, amma bu, c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn keyfiyy\u0259tli informasiya m\u00fchiti yaratma\u011fa kifay\u0259t etmir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u2014 Sizin d\u00f6vr\u00fcn\u00fcz\u00fcn jurnalistl\u0259ri il\u0259 bug\u00fcnk\u00fc jurnalistl\u0259r aras\u0131nda \u0259sas f\u0259rq vicdandad\u0131r, yoxsa pe\u015f\u0259karl\u0131qda?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u2014 Bu suala q\u0259ti cavab verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi ara\u015fd\u0131rma aparmaq laz\u0131md\u0131r. M\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcr\u0259m ki, f\u0259rqi yaln\u0131z vicdan v\u0259 ya yaln\u0131z pe\u015f\u0259karl\u0131qla izah etm\u0259k olar.<br \/>\n\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, jurnalistikaya g\u0259l\u0259nl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti bu pe\u015f\u0259y\u0259 b\u00f6y\u00fck romantika v\u0259 y\u00fcks\u0259k ideallarla ba\u015flay\u0131rlar. Ancaq m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n pe\u015f\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259yusluq v\u0259 pe\u015fmanl\u0131q yaran\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259 b\u0259zil\u0259ri jurnalistikan\u0131 t\u0259rk etm\u0259y\u0259 q\u0259rar verirl\u0259r.<br \/>\nM\u0259n bunu \u00f6z t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rimin timsal\u0131nda da g\u00f6r\u00fcr\u0259m. Jurnalistika fak\u00fclt\u0259sini bitir\u0259n v\u0259 bir m\u00fcdd\u0259t mediada \u00e7al\u0131\u015fan g\u0259ncl\u0259rin bir qismi sonradan PR v\u0259 reklam sah\u0259sin\u0259 \u00fcz tutur. Bu istiqam\u0259tl\u0259r d\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131q f\u0259aliyy\u0259tinin bir hiss\u0259sidir, lakin mahiyy\u0259t etibaril\u0259 jurnalistika deyil. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 bug\u00fcnk\u00fc v\u0259ziyy\u0259ti yaln\u0131z vicdan v\u0259 ya pe\u015f\u0259karl\u0131q f\u0259rqi il\u0259 izah etm\u0259k d\u00fczg\u00fcn olmaz. Burada pe\u015f\u0259nin \u015f\u0259rtl\u0259ri, imkanlar\u0131 v\u0259 motivasiyalar da m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u2014 Qulu m\u00fc\u0259llim, \u0259g\u0259r siz\u0259 yaln\u0131z birini se\u00e7m\u0259k imkan\u0131 verils\u0259ydi \u2013 hakimiyy\u0259ti, yoxsa h\u0259qiq\u0259ti c\u0259miyy\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131ran m\u0259tbuat\u0131 \u2013 hans\u0131 se\u00e7imi ed\u0259rdiniz v\u0259 niy\u0259?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u2014 Bu sualla ba\u011fl\u0131 AB\u015e-\u0131n ke\u00e7mi\u015f prezidentl\u0259rind\u0259n biri olan Tomas Ceffersonun m\u0259\u015fhur yana\u015fmas\u0131n\u0131 xat\u0131rlatmaq ist\u0259rdim. O deyirdi ki, se\u00e7im qar\u015f\u0131s\u0131nda qalsa, m\u0259tbuats\u0131z hakimiyy\u0259ti yox, hakimiyy\u0259tsiz m\u0259tbuat\u0131 se\u00e7\u0259rdi.<br \/>\nM\u0259n d\u0259 bu fikirl\u0259 raz\u0131yam. \u00c7\u00fcnki jurnalistika m\u00fctl\u0259q olmal\u0131d\u0131r, c\u0259miyy\u0259t daim m\u0259lumatland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130nsanlar informasiya il\u0259 ya\u015fay\u0131r, onu d\u0259y\u0259rl\u0259ndirir v\u0259 h\u0259yatlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259rarlar\u0131n\u0131 h\u0259min m\u0259lumatlar \u0259sas\u0131nda q\u0259bul edirl\u0259r. \u0130nformasiya c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn bir n\u00f6v yol b\u0259l\u0259d\u00e7isidir.<br \/>\nM\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u0259tbuat h\u0259r bir c\u0259miyy\u0259td\u0259 m\u00fch\u00fcm yer tutmal\u0131, azad v\u0259 m\u00fcst\u0259qil f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259lidir. Yaln\u0131z bu halda o, \u00f6z \u0259sas missiyas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetir\u0259 v\u0259 c\u0259miyy\u0259t\u0259 real fayda ver\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u2014 Bu g\u00fcn m\u0259tbuat v\u0259 televiziya c\u0259miyy\u0259ti maarifl\u0259ndirdiyini iddia edir, amma eyni zamanda z\u00f6vq\u00fc sad\u0259l\u0259\u015fdirir v\u0259 diqq\u0259ti par\u00e7alay\u0131r. Sizc\u0259, media h\u0259qiq\u0259t\u0259n inki\u015faf etdirir, yoxsa sad\u0259c\u0259 daha rahat idar\u0259 olunan auditoriya formala\u015fd\u0131r\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u2014 Fuad b\u0259y, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, sual\u0131n qoyulu\u015funda m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r cavab\u0131n \u00f6z\u00fc v\u0259 subyektiv yana\u015fma da var. M\u0259n bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 bir q\u0259d\u0259r f\u0259rqli baxard\u0131m.<br \/>\nTeleviziyada maarifl\u0259ndirici verili\u015fl\u0259r var v\u0259 onlar\u0131n bir qismi tama\u015fa\u00e7\u0131lar t\u0259r\u0259find\u0259n maraqla izl\u0259nilir. Amma etiraf etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, bu sah\u0259d\u0259 naraz\u0131l\u0131qlar da kifay\u0259t q\u0259d\u0259rdir. \u018fsas problem maarifl\u0259ndirici proqramlar\u0131n say\u0131ndan \u00e7ox, onlar\u0131n s\u0259viyy\u0259si, pe\u015f\u0259karl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 t\u0259qdimat formas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<br \/>\nMaarif\u00e7iliyin daha t\u0259sirli metodlar\u0131n\u0131n tap\u0131lmas\u0131, x\u00fcsusil\u0259 g\u0259ncl\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f maraql\u0131 v\u0259 m\u00fcasir formatl\u0131 verili\u015fl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131 \u00e7ox vacibdir. M\u0259n m\u00fc\u015fahid\u0259 edir\u0259m ki, AZTV-d\u0259, \u0130ctimai TV-d\u0259 v\u0259 Real TV-d\u0259 bel\u0259 layih\u0259l\u0259r var v\u0259 onlar diqq\u0259timi c\u0259lb edir.<br \/>\nSad\u0259c\u0259, bu tip verili\u015fl\u0259rin \u00fcmumi yay\u0131m siyas\u0259tind\u0259 x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi azd\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, b\u0259z\u0259n pe\u015f\u0259karl\u0131q v\u0259 t\u0259qdimat bax\u0131m\u0131ndan kifay\u0259t q\u0259d\u0259r c\u0259lbedici olmurlar. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, \u0259sas diqq\u0259t d\u0259 m\u0259hz bu istiqam\u0259t\u0259 y\u00f6n\u0259ldilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u2014 Yaz\u0131l\u0131 median\u0131n r\u0259q\u0259msala ke\u00e7idi il\u0259 informasiya s\u00fcr\u0259tl\u0259ndi, amma d\u0259rinlik azald\u0131. Sizc\u0259, biz texnologiya qazand\u0131q, yoxsa d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k qabiliyy\u0259timizi yava\u015f-yava\u015f itiririk?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u2014 \u0130nformasiya texnologiyalar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 fonunda jurnalistika da \u00e7ox\u015fax\u0259li transformasiya prosesi ke\u00e7irdi. Bu d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r \u00f6z\u00fcn\u00fc bir ne\u00e7\u0259 istiqam\u0259td\u0259 g\u00f6st\u0259rdi. Birincisi, r\u0259q\u0259msalla\u015fma ba\u015f verdi. \u0130kincisi, media konvergensiyas\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndi. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc is\u0259 qloballa\u015fma informasiya m\u00fchitini tamamil\u0259 yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xard\u0131.<br \/>\nBu g\u00fcn biz h\u0259r hans\u0131 b\u00f6lg\u0259d\u0259 bir m\u0259lumat payla\u015f\u0131r\u0131q v\u0259 h\u0259min informasiya saniy\u0259l\u0259r i\u00e7ind\u0259 d\u00fcnyan\u0131n o biri t\u0259r\u0259find\u0259, m\u0259s\u0259l\u0259n, Kaliforniyada oxunur. Bu, r\u0259q\u0259msal median\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 \u0259n m\u00fch\u00fcm \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259rd\u0259n biridir.<br \/>\nM\u0259hz bu transformasiya jurnalistikaya yeni keyfiyy\u0259tl\u0259r qazand\u0131r\u0131b. Texnologiya mahiyy\u0259t etibaril\u0259 jurnalistikan\u0131n inki\u015faf\u0131na xidm\u0259t edir. \u018fsas m\u0259s\u0259l\u0259 d\u0259 budur.<br \/>\nAncaq m\u00fcasir jurnalistika t\u0259kc\u0259 texnologiya il\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fclm\u00fcr. Pe\u015f\u0259karl\u0131q texnoloji bilik v\u0259 bacar\u0131qlarla v\u0259hd\u0259t t\u0259\u015fkil etm\u0259lidir. M\u0259hz bu iki amilin birl\u0259\u015fm\u0259si yeni jurnalistikan\u0131n \u0259sas simas\u0131n\u0131 v\u0259 ba\u015fl\u0131ca x\u00fcsusiyy\u0259tini formala\u015fd\u0131r\u0131r. Biz bunu ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259rk etm\u0259liyik.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u2014 \u018fg\u0259r sabah\u0131n medias\u0131n\u0131 bu g\u00fcnd\u0259n yox, c\u0259miyy\u0259tin \u00f6z xarakterind\u0259n proqnozla\u015fd\u0131rmal\u0131 olsaq, g\u0259l\u0259c\u0259yin Az\u0259rbaycan medias\u0131n\u0131 Qulu M\u0259h\u0259rr\u0259mli nec\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcr ed\u0259rdi?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u2014 Bu sual\u0131n \u0259slind\u0259 klassik cavab\u0131 var. Jurnalistika v\u0259 media h\u0259mi\u015f\u0259 i\u00e7\u0259risind\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 c\u0259miyy\u0259tin r\u0259ngini \u00f6z\u00fcn\u0259 hopdurur. Y\u0259ni c\u0259miyy\u0259t nec\u0259dirs\u0259, onun medias\u0131 da b\u00f6y\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcd\u0259 el\u0259 olur. Median\u0131 c\u0259miyy\u0259td\u0259n ayr\u0131 t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil.<br \/>\nC\u0259miyy\u0259t inki\u015faf etdikc\u0259, v\u0259t\u0259nda\u015f institutlar\u0131 g\u00fccl\u0259ndikc\u0259, siyasi v\u0259 ictimai islahatlar d\u0259rinl\u0259\u015fdikc\u0259, b\u00fct\u00fcn bunlar ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z mediada da \u00f6z \u0259ksini tapacaq. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yin medias\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 haz\u0131r resept verm\u0259k do\u011fru olmaz. Dem\u0259k olmaz ki, media m\u0259hz bu istiqam\u0259td\u0259 inki\u015faf ed\u0259c\u0259k. Burada \u0259sas m\u00fc\u0259yy\u0259nedici amil c\u0259miyy\u0259tin \u00f6z inki\u015faf dinamikas\u0131d\u0131r.<br \/>\nArt\u0131q q\u0259bul olunmu\u015f h\u0259qiq\u0259tdir ki, jurnalistikan\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 median\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyi birba\u015fa ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 c\u0259miyy\u0259tin xarakterind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bizim \u0259sas m\u0259qs\u0259dimiz h\u0259min m\u00fchitd\u0259 jurnalistikan\u0131n t\u0259dric\u0259n inki\u015faf\u0131na, pe\u015f\u0259karl\u0131\u011f\u0131n y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259 v\u0259 media keyfiyy\u0259tinin artmas\u0131na nail olmaqd\u0131r.<br \/>\nG\u0259l\u0259c\u0259kl\u0259 ba\u011fl\u0131 dan\u0131\u015f\u0131r\u0131qsa, bir m\u0259s\u0259l\u0259 tam ayd\u0131nd\u0131r: texnoloji transformasiya davam ed\u0259c\u0259k. R\u0259q\u0259msalla\u015fma art\u0131q se\u00e7im deyil, qa\u00e7\u0131lmaz reall\u0131qd\u0131r. B\u00fct\u00fcn televiziya kanallar\u0131 v\u0259 media qurumlar\u0131 r\u0259q\u0259msal m\u00fchit\u0259 ke\u00e7ir. H\u0259l\u0259 tam ke\u00e7m\u0259y\u0259nl\u0259r d\u0259 bu istiqam\u0259ti g\u0259l\u0259c\u0259yin \u0259sas platformas\u0131 kimi q\u0259bul edir v\u0259 h\u0259min proses\u0259 qo\u015fulma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<br \/>\nAncaq m\u0259n hesab edir\u0259m ki, g\u0259l\u0259c\u0259yin medias\u0131n\u0131 t\u0259kc\u0259 texnologiya m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259c\u0259k. Texnologiya sad\u0259c\u0259 vasit\u0259dir. \u018fsas m\u0259s\u0259l\u0259 odur ki, h\u0259min texnologiyadan nec\u0259 istifad\u0259 olunur. G\u0259l\u0259c\u0259yin medias\u0131 c\u0259miyy\u0259ti daha keyfiyy\u0259tli, operativ v\u0259 etibarl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259lumatland\u0131rma\u011f\u0131 bacarmal\u0131d\u0131r.<br \/>\nM\u0259nim t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fcmd\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yin medias\u0131 azad, m\u00fcst\u0259qil, pe\u015f\u0259kar v\u0259 y\u00fcks\u0259k texnoloji imkanlara malik bir media olacaq. Bel\u0259 media yaln\u0131z informasiya yayan platforma deyil, h\u0259m d\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 c\u0259miyy\u0259tin demokratik institutlar\u0131ndan biri kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k, c\u0259miyy\u0259tin inki\u015faf\u0131na, \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259 v\u0259 sa\u011flam ictimai fikrin formala\u015fmas\u0131na xidm\u0259t ed\u0259c\u0259k. Bu, \u0259slind\u0259 median\u0131n \u0259n ali missiyas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u2014 Qulu m\u00fc\u0259llim, t\u0259s\u0259vv\u00fcr edin ki, 20 ild\u0259n sonra g\u0259l\u0259c\u0259yin jurnalistl\u0259ri bu g\u00fcn\u00fcn medias\u0131na tarix kimi baxacaqlar. Sizc\u0259, onlar bizi h\u0259qiq\u0259ti qoruyan n\u0259sil kimi xat\u0131rlayacaqlar, yoxsa h\u0259qiq\u0259ti texnologiyan\u0131n s\u0259s-k\u00fcy\u00fcnd\u0259 itir\u0259n n\u0259sil kimi?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u2014 Bu, art\u0131q bizim bu g\u00fcnd\u0259n ver\u0259c\u0259yimiz q\u0259rarlardan as\u0131l\u0131d\u0131r. Texnologiya \u00f6z\u00fc n\u0259 yax\u015f\u0131d\u0131r, n\u0259 d\u0259 pis. O, sad\u0259c\u0259 vasit\u0259dir. \u018fsas m\u0259s\u0259l\u0259 ondan nec\u0259 istifad\u0259 etm\u0259yimizdir. \u018fg\u0259r biz pe\u015f\u0259karl\u0131\u011f\u0131, h\u0259qiq\u0259ti, etik prinsipl\u0259ri v\u0259 ictimai m\u0259suliyy\u0259ti qoruya bils\u0259k, g\u0259l\u0259c\u0259yin jurnalistl\u0259ri bu d\u00f6vr\u00fc median\u0131n yenid\u0259n quruldu\u011fu m\u0259rh\u0259l\u0259 kimi qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259c\u0259kl\u0259r. \u018fks halda, texnologiyan\u0131n imkanlar\u0131 olsa da, jurnalistikan\u0131n mahiyy\u0259ti z\u0259ifl\u0259y\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nUnutmaq olmaz ki, media h\u0259mi\u015f\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 c\u0259miyy\u0259tin aynas\u0131d\u0131r. C\u0259miyy\u0259t inki\u015faf etdikc\u0259, media da inki\u015faf edir. Azad d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259, g\u00fccl\u00fc v\u0259t\u0259nda\u015f institutlar\u0131 v\u0259 pe\u015f\u0259kar jurnalistika bir-birind\u0259n ayr\u0131 m\u00f6vcud ola bilm\u0259z.<br \/>\nM\u0259n inan\u0131ram ki, g\u0259l\u0259c\u0259yin medias\u0131 daha r\u0259q\u0259msal, daha s\u00fcr\u0259tli v\u0259 daha texnoloji olacaq. Amma onun d\u0259y\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259c\u0259k amil yen\u0259 d\u0259 insan olacaq \u2014 jurnalistin vicdan\u0131, pe\u015f\u0259karl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 h\u0259qiq\u0259t\u0259 s\u0259daq\u0259ti. \u018fg\u0259r bunlar\u0131 qoruya bils\u0259k, g\u0259l\u0259c\u0259yin n\u0259sill\u0259ri bizi h\u0259qiq\u0259ti texnologiyaya qurban verm\u0259y\u0259n, \u0259ksin\u0259, texnologiyan\u0131 h\u0259qiq\u0259tin xidm\u0259tin\u0259 qurban ver\u0259n jurnalistl\u0259r kimi xat\u0131rlayacaqlar. Bu is\u0259 median\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n b\u00f6y\u00fck u\u011fur olar.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-81665\" src=\"https:\/\/odlar.media\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-18-at-12.49.45-576x1024.jpeg\" alt=\"\" width=\"350\" height=\"622\" srcset=\"https:\/\/odlar.media\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-18-at-12.49.45-576x1024.jpeg 576w, https:\/\/odlar.media\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-18-at-12.49.45-768x1365.jpeg 768w, https:\/\/odlar.media\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-18-at-12.49.45-864x1536.jpeg 864w, https:\/\/odlar.media\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-18-at-12.49.45.jpeg 900w\" sizes=\"auto, (max-width: 350px) 100vw, 350px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-81666\" src=\"https:\/\/odlar.media\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-18-at-12.47.00-739x1024.jpeg\" alt=\"\" width=\"350\" height=\"485\" srcset=\"https:\/\/odlar.media\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-18-at-12.47.00-739x1024.jpeg 739w, https:\/\/odlar.media\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-18-at-12.47.00-768x1064.jpeg 768w, https:\/\/odlar.media\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-18-at-12.47.00.jpeg 1055w\" sizes=\"auto, (max-width: 350px) 100vw, 350px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-81667\" src=\"https:\/\/odlar.media\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-18-at-12.46.59-741x1024.jpeg\" alt=\"\" width=\"350\" height=\"484\" srcset=\"https:\/\/odlar.media\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-18-at-12.46.59-741x1024.jpeg 741w, https:\/\/odlar.media\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-18-at-12.46.59-768x1061.jpeg 768w, https:\/\/odlar.media\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-18-at-12.46.59.jpeg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 350px) 100vw, 350px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>S\u00f6hb\u0259tl\u0259\u015fdi: Fuad B\u0130L\u018fSUVARLI<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>M\u0259nb\u0259: Odlar.media<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; 22 iyul Az\u0259rbaycanda Milli M\u0259tbuat G\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunur. M\u0259hz 1875-ci ilin bu g\u00fcn\u00fcnd\u0259 b\u00f6y\u00fck maarif\u00e7i H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi Az\u0259rbaycan dilind\u0259 n\u0259\u015fr olunan ilk q\u0259zet \u2013 &#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221;ni t\u0259sis etm\u0259kl\u0259&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":537,"featured_media":81664,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,74],"tags":[],"class_list":["post-81663","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-musahib"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81663","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/537"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=81663"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81663\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":81669,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81663\/revisions\/81669"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/81664"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=81663"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=81663"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=81663"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}