{"id":79380,"date":"2026-06-10T16:15:03","date_gmt":"2026-06-10T12:15:03","guid":{"rendered":"https:\/\/odlar.media\/?p=79380"},"modified":"2026-06-10T20:26:45","modified_gmt":"2026-06-10T16:26:45","slug":"haci-elifaga-cum%c9%99-m%c9%99scidi-sad%c9%99c%c9%99-ibad%c9%99t-yeri-deyil-insanin-m%c9%99n%c9%99vi-t%c9%99rbiy%c9%99-m%c9%99kt%c9%99bidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/odlar.media\/?p=79380","title":{"rendered":"Hac\u0131 \u018flifa\u011fa: \u201cC\u00fcm\u0259 m\u0259scidi sad\u0259c\u0259 ibad\u0259t yeri deyil, insan\u0131n m\u0259n\u0259vi t\u0259rbiy\u0259 m\u0259kt\u0259bidir\u201d"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bil\u0259suvar\u0131n C\u00fcm\u0259 m\u0259scidinin sakit h\u0259y\u0259tind\u0259 min ill\u0259rin s\u00fckutu il\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcn s\u0259si bir-birin\u0259 qar\u0131\u015f\u0131r. Bir t\u0259r\u0259fd\u0259 ibad\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259l\u0259s\u0259n insanlar\u0131n add\u0131m s\u0259sl\u0259ri, o biri t\u0259r\u0259fd\u0259 is\u0259 minb\u0259rd\u0259n s\u0259sl\u0259n\u0259n s\u00f6zl\u0259rin m\u0259n\u0259vi a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131\u2026 Bu m\u0259kan t\u0259kc\u0259 da\u015f-divar deyil, h\u0259m d\u0259 insanlar\u0131n inam\u0131n\u0131, suallar\u0131n\u0131 v\u0259 cavab axtar\u0131\u015f\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yan bir ruh evidir.<\/strong><br \/>\n<strong>El\u0259 bu ruhun i\u00e7ind\u0259 Bil\u0259suvar rayon C\u00fcm\u0259 m\u0259scidinin axundu Hac\u0131 \u018flifa\u011fa il\u0259 s\u00f6hb\u0259timiz ba\u015flay\u0131r. O, ill\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259si, sovet d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn \u00e7\u0259tinlikl\u0259rind\u0259n ke\u00e7mi\u015f h\u0259yat yolu v\u0259 bu g\u00fcn\u00fcn s\u00fcr\u0259tli informasiya \u00e7a\u011f\u0131nda dinin yeri haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckl\u0259rini biziml\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcr.<\/strong><br \/>\n<strong>S\u00f6hb\u0259t t\u0259kc\u0259 sual-cavab deyil \u2014 h\u0259m d\u0259 bir d\u00f6vr\u00fcn yadda\u015f\u0131, bir insan\u0131n iman yol\u00e7ulu\u011fu v\u0259 bir c\u0259miyy\u0259tin m\u0259n\u0259vi x\u0259rit\u0259sidir.<\/strong><br \/>\n<strong>Bel\u0259likl\u0259, h\u0259ms\u00f6hb\u0259timiz Bil\u0259suvar rayonunun C\u00fcm\u0259 m\u0259scidinin axundu Hac\u0131 \u018flifa\u011fa Murtuzovdur.<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-79381\" src=\"https:\/\/odlar.media\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/WhatsApp-Image-2026-06-10-at-15.23.53-1024x683.jpeg\" alt=\"\" width=\"611\" height=\"408\" srcset=\"https:\/\/odlar.media\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/WhatsApp-Image-2026-06-10-at-15.23.53-1024x683.jpeg 1024w, https:\/\/odlar.media\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/WhatsApp-Image-2026-06-10-at-15.23.53-768x512.jpeg 768w, https:\/\/odlar.media\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/WhatsApp-Image-2026-06-10-at-15.23.53.jpeg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 611px) 100vw, 611px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Odlar.media <\/strong><\/span>onunla m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edir:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u2013 Hac\u0131 \u018flifa\u011fa, Bil\u0259suvarda din\u0259 m\u00fcnasib\u0259t son ill\u0259rd\u0259 nec\u0259 d\u0259yi\u015fib?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u2013 Rayonumuzda din\u0259 m\u00fcnasib\u0259t \u00e7ox y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259dir. \u0130nsanlar\u0131m\u0131z h\u0259r zaman dinimiz\u0259, \u015f\u0259ri\u0259timiz\u0259 h\u00f6rm\u0259t v\u0259 ehtiramla yana\u015f\u0131rlar. Namaz q\u0131lanlar\u0131n say\u0131 g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 art\u0131r, m\u0259scidl\u0259rimizd\u0259 ibad\u0259t ed\u0259nl\u0259rin \u00e7oxlu\u011fu bunu a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rir.<br \/>\nB\u00fct\u00fcn dini ayinl\u0259rin icras\u0131nda m\u0259scidl\u0259rimizin v\u0259 dini xadiml\u0259rimizin x\u00fcsusi rolu var. M\u00f6vlud m\u0259rasiml\u0259ri, yas m\u0259clisl\u0259ri v\u0259 dig\u0259r dini t\u0259dbirl\u0259r m\u0259scidl\u0259rd\u0259 ke\u00e7irilir. Rayonumuzda dindar insanlar\u0131n say\u0131 da kifay\u0259t q\u0259d\u0259rdir v\u0259 onlar\u0131n ham\u0131s\u0131 dinimiz\u0259 b\u00f6y\u00fck ehtiramla yana\u015f\u0131rlar. Eyni zamanda, onlar d\u00f6vl\u0259timiz\u0259 d\u0259 sadiq insanlard\u0131r.<br \/>\nBu g\u00fcn d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259scidl\u0259r\u0259 r\u0259smi din xadiml\u0259ri t\u0259yin olunur. Bil\u0259suvar rayonunda \u00fcmumilikd\u0259 44 m\u0259scid f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. H\u0259min m\u0259scidl\u0259rd\u0259n 12-nin imam\u0131 r\u0259smi \u015f\u0259kild\u0259 Qafqaz M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259si v\u0259 Dini Qurumlarla \u0130\u015f \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259yin olunub.<br \/>\nX\u00fcsusil\u0259 rayonun C\u00fcm\u0259 m\u0259scidind\u0259 h\u0259r h\u0259ft\u0259 c\u00fcm\u0259 namaz\u0131 q\u0131l\u0131n\u0131r v\u0259 insanlar b\u00f6y\u00fck h\u0259v\u0259sl\u0259 i\u015ftirak edirl\u0259r. M\u00f6minl\u0259r x\u00fctb\u0259l\u0259ri diqq\u0259tl\u0259 dinl\u0259yir, c\u00fcm\u0259 namaz\u0131n\u0131 vacib ibad\u0259tl\u0259rd\u0259n biri hesab edirl\u0259r. Qurani-K\u0259rimd\u0259 d\u0259 \u201cC\u00fcm\u0259\u201d sur\u0259sinin olmas\u0131 bu g\u00fcn\u00fcn v\u0259 ibad\u0259tin \u0259h\u0259miyy\u0259tini g\u00f6st\u0259rir.<br \/>\nRayonumuzda din\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 birlik v\u0259 v\u0259hd\u0259t h\u00f6km s\u00fcr\u00fcr. \u0130nsanlar\u0131m\u0131z\u0131n bir araya g\u0259lm\u0259si, h\u0259mr\u0259yliyi v\u0259 m\u0259n\u0259vi ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 m\u0259hz Allaha olan inamdan qaynaqlan\u0131r.<\/p>\n<p>\u2013<strong> A\u011fa, c\u00fcm\u0259 namaz\u0131ndan dan\u0131\u015fd\u0131n\u0131z. C\u00fcm\u0259 x\u00fctb\u0259l\u0259rind\u0259 hans\u0131 m\u00f6vzulara toxunma\u011fa \u00fcst\u00fcnl\u00fck verirsiniz? V\u0259 niy\u0259 m\u0259hz o m\u00f6vzular?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u2013 Fuad b\u0259y, c\u00fcm\u0259 x\u00fctb\u0259l\u0259rind\u0259 toxundu\u011fumuz \u0259sas m\u00f6vzulardan biri v\u0259t\u0259n sevgisi, d\u00f6vl\u0259t\u0259 s\u0259daq\u0259t v\u0259 \u015f\u0259hidlik m\u0259qam\u0131d\u0131r. Biz \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q ki, insanlara h\u0259m dini d\u0259y\u0259rl\u0259ri, h\u0259m d\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q m\u0259suliyy\u0259tini a\u015f\u0131layaq. \u00c7\u00fcnki dinimiz d\u0259 insanlar\u0131 V\u0259t\u0259n\u0259 ba\u011fl\u0131 olma\u011fa, torpa\u011f\u0131n\u0131, d\u00f6vl\u0259tini qoruma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. \u015e\u0259hidlik is\u0259 islamda \u0259n uca m\u0259qamlardan biri hesab olunur. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu m\u00f6vzular c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r zaman aktuald\u0131r.<br \/>\nSon ill\u0259rd\u0259 Dini Qurumlarla \u0130\u015f \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si v\u0259 Qafqaz M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n din xadiml\u0259rin\u0259 x\u00fcsusi x\u00fctb\u0259 materiallar\u0131 t\u0259qdim olunur. \u018fvv\u0259ll\u0259r d\u0259 \u201cX\u00fctb\u0259l\u0259r\u201d adl\u0131 kitablar verilirdi v\u0259 h\u0259min materiallar \u0259sas\u0131nda c\u00fcm\u0259 namazlar\u0131nda m\u00f6vzular izah edilirdi. Haz\u0131rda da c\u00fcm\u0259 x\u00fctb\u0259l\u0259rinin m\u00f6vzular\u0131 \u0259sas\u0259n h\u0259min qurumlar t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilir v\u0259 biz d\u0259 o istiqam\u0259td\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirik.<br \/>\nM\u0259s\u0259l\u0259n, \u00f6t\u0259n c\u00fcm\u0259 x\u00fctb\u0259mizin m\u00f6vzusu \u015f\u0259hidlik haqq\u0131nda idi. \u015e\u0259hidl\u0259rin V\u0259t\u0259n u\u011frunda g\u00f6st\u0259rdiyi f\u0259dakarl\u0131qdan, onlar\u0131n ail\u0259l\u0259rin\u0259 h\u00f6rm\u0259t v\u0259 ehtiram\u0131n vacibliyind\u0259n dan\u0131\u015fd\u0131q. \u0130nsanlara anlatma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q ki, \u015f\u0259hidlik t\u0259kc\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131q deyil, h\u0259m d\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rdir.<br \/>\n\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, h\u0259r c\u00fcm\u0259nin \u00f6z m\u00f6vzusu olur. B\u0259z\u0259n ail\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259rind\u0259n, valideyn\u0259 h\u00f6rm\u0259td\u0259n, g\u0259ncl\u0259rin d\u00fczg\u00fcn t\u0259rbiy\u0259sind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131r\u0131q, b\u0259z\u0259n d\u0259 birlik, h\u0259mr\u0259ylik, insanl\u0131q v\u0259 m\u0259n\u0259viyyat m\u00f6vzular\u0131na toxunuruq. M\u0259qs\u0259dimiz insanlar\u0131 do\u011fru yola, savada, m\u0259n\u0259vi t\u0259mizliy\u0259 v\u0259 c\u0259miyy\u0259t\u0259 faydal\u0131 olma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131rmaqd\u0131r. \u00c7\u00fcnki m\u0259scid t\u0259kc\u0259 ibad\u0259t yeri deyil, h\u0259m d\u0259 insanlar\u0131n maarifl\u0259ndirildiyi, d\u00fczg\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259ndirildiyi m\u00fcq\u0259dd\u0259s bir m\u0259kand\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-79385\" src=\"https:\/\/odlar.media\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/WhatsApp-Image-2026-06-10-at-16.08.45-1024x461.jpeg\" alt=\"\" width=\"613\" height=\"276\" srcset=\"https:\/\/odlar.media\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/WhatsApp-Image-2026-06-10-at-16.08.45-1024x461.jpeg 1024w, https:\/\/odlar.media\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/WhatsApp-Image-2026-06-10-at-16.08.45-768x346.jpeg 768w, https:\/\/odlar.media\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/WhatsApp-Image-2026-06-10-at-16.08.45-1536x691.jpeg 1536w, https:\/\/odlar.media\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/WhatsApp-Image-2026-06-10-at-16.08.45.jpeg 1600w\" sizes=\"auto, (max-width: 613px) 100vw, 613px\" \/><\/p>\n<p><strong>\u2013 Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin dini maarifl\u0259ndirm\u0259d\u0259 rolunu nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u2013 Bu g\u00fcn sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n ayr\u0131lmaz bir hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrilib v\u0259 t\u0259bii olaraq dini maarifl\u0259ndirm\u0259d\u0259 d\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. M\u0259n \u00f6z\u00fcm d\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri izl\u0259yir\u0259m, g\u00fcnd\u0259lik x\u0259b\u0259rl\u0259rl\u0259 maraqlan\u0131ram, oradak\u0131 faydal\u0131 m\u0259lumatlar\u0131 diqq\u0259td\u0259 saxlay\u0131ram. \u0130ndi insanlar bir \u00e7ox informasiyan\u0131 m\u0259hz internet v\u0259 sosial media vasit\u0259sil\u0259 \u0259ld\u0259 edirl\u0259r. Bu bax\u0131mdan sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r h\u0259m m\u0259lumatland\u0131rmaq, h\u0259m d\u0259 insanlar\u0131 maarifl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck imkan yarad\u0131r.<br \/>\nSosial platformalarda dini m\u00f6vzularla ba\u011fl\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015flar, moiz\u0259l\u0259r, x\u00fctb\u0259l\u0259r, Qurani-K\u0259rimd\u0259n ay\u0259l\u0259r v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif maarifl\u0259ndirici payla\u015f\u0131mlar insanlara dinimizi daha yax\u0131ndan tan\u0131ma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir. X\u00fcsusil\u0259 g\u0259ncl\u0259r aras\u0131nda bu vasit\u0259l\u0259rin t\u0259siri b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. \u00c7\u00fcnki bug\u00fcnk\u00fc g\u0259nclik daha \u00e7ox telefon v\u0259 internet \u00fcz\u0259rind\u0259n m\u0259lumat al\u0131r. \u018fg\u0259r sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r d\u00fczg\u00fcn istiqam\u0259td\u0259 istifad\u0259 olunarsa, bu, c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox faydal\u0131 olar.<br \/>\nAncaq bununla yana\u015f\u0131, insan h\u0259r zaman \u00f6z \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259lidir. T\u0259kc\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259d\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fc m\u0259lumatlarla kifay\u0259tl\u0259nm\u0259k olmaz. Elm v\u0259 bilik davaml\u0131 axtar\u0131\u015f t\u0259l\u0259b edir. H\u0259zr\u0259ti \u018flinin \u00e7ox g\u00f6z\u0259l bir k\u0259lam\u0131 var: \u201cEy elm oxuyan insanlar, elmi gec\u0259-g\u00fcnd\u00fcz axtar\u0131n ki, h\u0259qiqi elm hasil olsun\u201d. Bu s\u00f6z\u00fcn b\u00f6y\u00fck m\u0259nas\u0131 var. \u0130nsan m\u00fctali\u0259 etm\u0259li, kitab oxumal\u0131, ara\u015fd\u0131rmal\u0131 v\u0259 daim \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r.<br \/>\nSosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r biz\u0259 m\u0259lumat \u00f6t\u00fcr\u0259 bil\u0259r, x\u0259b\u0259rl\u0259ri \u00e7atd\u0131ra bil\u0259r, amma insan\u0131n r\u0259smi \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259hsil almas\u0131, kitablarla i\u015fl\u0259m\u0259si, aliml\u0259rin fikirl\u0259rini \u00f6yr\u0259nm\u0259si tamam ba\u015fqa m\u0259s\u0259l\u0259dir. \u018fsl bilik m\u00fctali\u0259 v\u0259 z\u0259hm\u0259tl\u0259 qazan\u0131l\u0131r. Oxumasaq, ara\u015fd\u0131rmasaq v\u0259 \u00f6z \u00fcz\u0259rimizd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmasaq, d\u0259rin elm \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00e7\u0259tin olar.<br \/>\nBu g\u00fcn elm \u00f6yr\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r c\u00fcr \u015f\u0259rait var. \u0130nternet, kitablar, dini m\u0259nb\u0259l\u0259r, m\u00fcxt\u0259lif proqramlar insanlar\u0131n istifad\u0259sin\u0259 a\u00e7\u0131qd\u0131r. Sad\u0259c\u0259 insan\u0131n \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259k h\u0259v\u0259si v\u0259 ist\u0259yi olmal\u0131d\u0131r. M\u0259n hesab edir\u0259m ki, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r d\u00fczg\u00fcn istifad\u0259 olunarsa, dini maarifl\u0259ndirm\u0259y\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259 ver\u0259 bil\u0259r. Amma yen\u0259 d\u0259 \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 insan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn elm\u0259 v\u0259 m\u0259n\u0259vi inki\u015faf\u0131na n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00f6n\u0259m verm\u0259sidir.<\/p>\n<p>\u2013<strong> B\u0259s yax\u015f\u0131 axundlar\u0131n bu platformalarda aktiv olmas\u0131 vacibdirmi?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u2013 B\u0259li, \u0259lb\u0259tt\u0259, vacibdir. M\u0259n hesab edir\u0259m ki, bu g\u00fcn din xadiml\u0259rinin, axundlar\u0131n v\u0259 imamlar\u0131n sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 f\u0259al olmas\u0131 art\u0131q d\u00f6vr\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259rind\u0259n biridir. \u00c7\u00fcnki insanlar, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 g\u0259ncl\u0259r, m\u0259lumat\u0131 daha \u00e7ox internetd\u0259n v\u0259 sosial platformalardan \u0259ld\u0259 edirl\u0259r. \u018fg\u0259r din xadiml\u0259ri bu m\u00fchitd\u0259 aktiv olsalar, dini maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fi daha geni\u015f auditoriyaya \u00e7atar v\u0259 insanlara d\u00fczg\u00fcn m\u0259lumat verm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olar.<br \/>\nBu, h\u0259m d\u0259 dinimizin d\u00fczg\u00fcn \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259bli\u011fi bax\u0131m\u0131ndan \u00e7ox faydal\u0131d\u0131r. Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r vasit\u0259sil\u0259 insanlar dini suallar\u0131na cavab tapa, m\u00fcxt\u0259lif m\u00f6vzularda maarifl\u0259n\u0259, do\u011fru m\u0259lumat \u0259ld\u0259 ed\u0259 bilirl\u0259r. M\u0259n buna he\u00e7 vaxt pis baxm\u0131ram. \u018fksin\u0259, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, savadl\u0131 v\u0259 bilikli din xadiml\u0259rinin sosial mediada olmas\u0131 c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn xeyirlidir. \u00c7\u00fcnki bu g\u00fcn informasiya s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131l\u0131r v\u0259 insanlar da daha \u00e7ox ayd\u0131n, \u0259sasl\u0131 izahlara ehtiyac duyurlar.<br \/>\nAxundlar\u0131n sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti h\u0259r birinin \u015f\u0259xsi se\u00e7imi olsa da, maarifl\u0259ndirm\u0259 bax\u0131m\u0131ndan bu \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. Onlar m\u00fcxt\u0259lif dini m\u00f6vzular haqq\u0131nda \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259, insanlara t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r ver\u0259, m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259ri t\u0259bli\u011f ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Eyni zamanda, c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn vacib olan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 \u00f6z fikirl\u0259rini \u00e7atd\u0131rmaq imkan\u0131na malikdirl\u0259r.<br \/>\nBu g\u00fcn insanlar sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259m oxuyur, h\u0259m izl\u0259yir, h\u0259m d\u0259 fikir m\u00fcbadil\u0259si apar\u0131rlar. H\u0259r k\u0259s \u00f6z d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sini ifad\u0259 ed\u0259 bilir. Bel\u0259 bir zamanda din xadiml\u0259rinin d\u0259 h\u0259min platformalarda i\u015ftirak\u0131 vacibdir ki, dini m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r d\u00fczg\u00fcn istiqam\u0259td\u0259 izah olunsun v\u0259 insanlar yanl\u0131\u015f m\u0259lumatlar\u0131n t\u0259siri alt\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259sinl\u0259r.<br \/>\nM\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r d\u00fczg\u00fcn istifad\u0259 edil\u0259rs\u0259, bu h\u0259m dinimiz\u0259, h\u0259m d\u0259 c\u0259miyy\u0259t\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck fayda ver\u0259 bil\u0259r. Maarifl\u0259ndirm\u0259, insanlara d\u00fczg\u00fcn yol g\u00f6st\u0259rm\u0259k v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259ri t\u0259bli\u011f etm\u0259k bax\u0131m\u0131ndan bu g\u00fcn sosial media art\u0131q m\u00fch\u00fcm vasit\u0259l\u0259rd\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilib.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u2013 Sizc\u0259 bu g\u00fcn insanlar\u0131 m\u0259scid\u0259 g\u0259tir\u0259n iman, qorxu, yoxsa m\u0259n\u0259vi bo\u015fluqdur?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u2013 \u018fslind\u0259 insan\u0131 m\u0259scid\u0259 g\u0259tir\u0259n \u0259n \u0259sas amil imand\u0131r. \u00c7\u00fcnki insan\u0131n q\u0259lbind\u0259 Allah sevgisi v\u0259 inam olmasa, o, ibad\u0259t\u0259 d\u0259 meyl etm\u0259z. Qurani-K\u0259rimd\u0259 d\u0259 buyurulur ki, m\u0259scid Allah\u0131n evidir v\u0259 Allah\u0131n evini bo\u015f qoymaq olmaz. \u0130nsanlar h\u0259mi\u015f\u0259 m\u0259scid\u0259 g\u0259lib ibad\u0259t etm\u0259li, namaz q\u0131lmal\u0131 v\u0259 m\u0259n\u0259vi rahatl\u0131q tapmal\u0131d\u0131rlar. M\u0259scid\u0259 g\u0259lm\u0259k \u00f6z\u00fc b\u00f6y\u00fck savab say\u0131l\u0131r. Allah-T\u0259ala insan\u0131n etdiyi h\u0259r bir xeyirxah \u0259m\u0259l\u0259 savab verir.<br \/>\nM\u0259scidd\u0259 olmaq, ibad\u0259t etm\u0259k, h\u0259tta orada oturmaq bel\u0259 insan \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259n\u0259vi qazancd\u0131r. H\u0259zr\u0259ti \u018flinin d\u0259 bu bar\u0259d\u0259 \u00e7ox g\u00f6z\u0259l k\u0259lamlar\u0131 var. Buyurur ki, m\u0259n m\u0259scidd\u0259 oturma\u011f\u0131 \u00fcst\u00fcn tuturam. \u00c7\u00fcnki m\u0259scid insan\u0131 Allaha yax\u0131nla\u015fd\u0131ran m\u00fcq\u0259dd\u0259s m\u0259kand\u0131r. \u0130nsan behi\u015ft yolunu da m\u0259hz m\u0259scidd\u0259 \u00f6yr\u0259nir. Y\u0259ni insan\u0131n c\u0259nn\u0259t\u0259 aparan yolu onun ibad\u0259tind\u0259n, Allaha ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan v\u0259 m\u0259scidl\u0259 \u0259laq\u0259sind\u0259n ke\u00e7ir.<br \/>\nBu g\u00fcn insanlar m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259rl\u0259 m\u0259scid\u0259 g\u0259lirl\u0259r. Kimisi ibad\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn, kimisi m\u0259n\u0259vi rahatl\u0131q tapmaq \u00fc\u00e7\u00fcn, kimisi d\u0259 \u00e7\u0259tinlik an\u0131nda Allaha s\u0131\u011f\u0131nmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259lir. H\u0259yat\u0131n probleml\u0259ri, insanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 stress v\u0259 m\u0259n\u0259vi s\u0131x\u0131nt\u0131lar da onlar\u0131 daha \u00e7ox Allaha y\u00f6n\u0259ldir. Amma b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n \u0259sas\u0131nda yen\u0259 d\u0259 iman dayan\u0131r. \u0130man olmasa, insan\u0131n aya\u011f\u0131 m\u0259scid\u0259 g\u0259lm\u0259z.<br \/>\nQorxu m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 g\u0259linc\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259 insan Allahdan qorxmal\u0131d\u0131r, amma bu qorxu c\u0259za qorxusundan daha \u00e7ox Allah qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0259suliyy\u0259t hissidir. \u0130nsan etdiyi \u0259m\u0259ll\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 cavabdeh oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr v\u0259 bu da onu d\u00fczg\u00fcn yola y\u00f6n\u0259ldir. Dinimizd\u0259 Allah sevgisi il\u0259 yana\u015f\u0131, m\u0259suliyy\u0259t v\u0259 hesabat anlay\u0131\u015f\u0131 da var.<br \/>\nM\u0259n\u0259vi bo\u015fluq da m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada insanlar\u0131 m\u0259scid\u0259 g\u0259tir\u0259 bilir. \u00c7\u00fcnki insan\u0131n q\u0259lbi rahat olmayanda, daxili narahatl\u0131q ya\u015fayanda o, m\u0259n\u0259vi dayaq axtar\u0131r. M\u0259scid is\u0259 insan\u0131n sakitlik tapd\u0131\u011f\u0131, q\u0259lbini rahatlatd\u0131\u011f\u0131 bir m\u0259kand\u0131r. \u0130nsan burada h\u0259m ibad\u0259t edir, h\u0259m d\u0259 m\u0259n\u0259vi t\u0259s\u0259lli tap\u0131r.<br \/>\nAncaq m\u0259n hesab edir\u0259m ki, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n k\u00f6k\u00fcnd\u0259 yen\u0259 d\u0259 iman dayan\u0131r. H\u0259r bir imanl\u0131 insan m\u0259scid\u0259 g\u0259lir, ibad\u0259tini edir v\u0259 Allahla ba\u011f\u0131n\u0131 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir. M\u0259scid insan\u0131n h\u0259m m\u0259n\u0259viyyat\u0131n\u0131 safla\u015fd\u0131r\u0131r, h\u0259m d\u0259 onu d\u00fczg\u00fcn h\u0259yata y\u00f6n\u0259ldir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Allah evini he\u00e7 vaxt bo\u015f qoymaq olmaz.<\/p>\n<p>\u2013<strong> Bil\u0259suvar kimi b\u00f6lg\u0259d\u0259 ail\u0259 institutunun qorunmas\u0131nda dini xadiml\u0259rinin rolu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u2013 Vallah, ail\u0259 c\u0259miyy\u0259tin \u0259sas s\u00fctunlar\u0131ndan biridir v\u0259 onun qorunmas\u0131 \u00e7ox vacib m\u0259s\u0259l\u0259dir. Biz din xadiml\u0259ri d\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015find\u0259 ail\u0259 m\u00f6vzusuna daim x\u00fcsusi diqq\u0259t ay\u0131r\u0131r\u0131q. C\u00fcm\u0259 x\u00fctb\u0259l\u0259rind\u0259, dini s\u00f6hb\u0259tl\u0259rd\u0259 v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif m\u0259clisl\u0259rd\u0259 ail\u0259nin \u0259h\u0259miyy\u0259tind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131r\u0131q. M\u0259nim \u00f6z yaz\u0131l\u0131 x\u00fctb\u0259l\u0259rimd\u0259 d\u0259 ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri, valideyn-\u00f6vlad \u0259laq\u0259l\u0259ri, \u0259r-arvad aras\u0131nda h\u00f6rm\u0259t v\u0259 m\u0259suliyy\u0259t kimi m\u00f6vzular geni\u015f yer al\u0131r.<br \/>\nDinimiz ail\u0259y\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck d\u0259y\u0259r verir. Qurani-K\u0259rimd\u0259 d\u0259 ail\u0259nin qorunmas\u0131, valideyn\u0259 h\u00f6rm\u0259t, \u00f6vlad t\u0259rbiy\u0259si v\u0259 insanlar\u0131n bir-birin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u0259suliyy\u0259ti haqq\u0131nda m\u00fch\u00fcm g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r var. Ail\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259s anlay\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 onu qorumaq h\u0259m dini, h\u0259m d\u0259 m\u0259n\u0259vi borcdur. Biz d\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q ki, insanlara bunu d\u00fczg\u00fcn \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7atd\u0131raq.<br \/>\nBu g\u00fcn ail\u0259l\u0259rin m\u00f6hk\u0259m qalmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u00f6rm\u0259t, s\u0259bir v\u0259 anlay\u0131\u015f \u00e7ox vacibdir. Din d\u0259 insanlara m\u0259hz bunu \u00f6yr\u0259dir. \u018fr-arvad aras\u0131nda h\u00f6rm\u0259t v\u0259 etibar olmal\u0131d\u0131r, valideynl\u0259r \u00f6vladlar\u0131na d\u00fczg\u00fcn t\u0259rbiy\u0259 verm\u0259lidir, \u00f6vladlar da valideynl\u0259rin\u0259 ehtiram g\u00f6st\u0259rm\u0259lidir. \u018fg\u0259r ail\u0259d\u0259 sevgi v\u0259 m\u0259n\u0259viyyat varsa, o ail\u0259 daha sa\u011flam v\u0259 davaml\u0131 olur.<br \/>\nBil\u0259suvar kimi b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 insanlar\u0131n dini v\u0259 milli d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ail\u0259 institutunun qorunmas\u0131na m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. \u0130nsanlar ail\u0259y\u0259 ciddi yana\u015f\u0131rlar, b\u00f6y\u00fcy\u0259 h\u00f6rm\u0259t, ki\u00e7iy\u0259 qay\u011f\u0131 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri h\u0259l\u0259 d\u0259 ya\u015fay\u0131r. Din xadiml\u0259rinin rolu is\u0259 burada insanlar\u0131 d\u00fczg\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259ndirm\u0259k, ail\u0259daxili m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 s\u0259birli v\u0259 anlay\u0131\u015fl\u0131 olma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131rmaqd\u0131r. B\u0259z\u0259n ail\u0259l\u0259r aras\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n probleml\u0259r yarananda da insanlar m\u0259sl\u0259h\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn din xadiml\u0259rin\u0259 m\u00fcraci\u0259t edirl\u0259r. Biz d\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q ki, ail\u0259l\u0259rin da\u011f\u0131lmamas\u0131, m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin d\u00fcz\u0259lm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fczg\u00fcn t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r ver\u0259k.<br \/>\nM\u0259n hesab edir\u0259m ki, ail\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r sa\u011flam olsa, c\u0259miyy\u0259t d\u0259 bir o q\u0259d\u0259r sa\u011flam olar. \u00c7\u00fcnki c\u0259miyy\u0259t ail\u0259d\u0259n ba\u015flay\u0131r. Ail\u0259d\u0259 d\u00fczg\u00fcn t\u0259rbiy\u0259 alan insan h\u0259m d\u00f6vl\u0259tin\u0259, h\u0259m mill\u0259tin\u0259, h\u0259m d\u0259 dinin\u0259 faydal\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015f kimi yeti\u015fir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 ail\u0259nin qorunmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox m\u00fch\u00fcm m\u00f6vzulardan biridir v\u0259 biz bu istiqam\u0259td\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fini davam etdiririk.<\/p>\n<p><strong>\u2013 M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 dini xadim olmaq \u0259vv\u0259lki ill\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 daha \u00e7\u0259tindir, yoxsa daha asand\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u2013 \u0130ndiki d\u00f6vrd\u0259 din xadimi olmaq, ke\u00e7mi\u015fl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 des\u0259k, daha asand\u0131r. \u00c7\u00fcnki bu g\u00fcn imkanlar geni\u015fdir, elm inki\u015faf edib, m\u0259lumat \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00e7ox rahatla\u015f\u0131b. Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r, kitablar, r\u0259smi dini t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri \u2013 ham\u0131s\u0131 insan \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l\u00e7atand\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 dini \u00f6yr\u0259nm\u0259k v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u0259vv\u0259lki d\u00f6vrl\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 daha \u0259lveri\u015flidir.<br \/>\nAmma m\u0259n bunu dey\u0259nd\u0259 ke\u00e7mi\u015f d\u00f6vrl\u0259ri d\u0259 unutmuram. Sovet d\u00f6vr\u00fcn\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq, o vaxt dini f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259k he\u00e7 d\u0259 asan deyildi. M\u0259nim \u00f6z\u00fcm\u00fcn d\u0259 g\u0259nc ya\u015flar\u0131mdan bu sah\u0259d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259zyiql\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131m olub. 1986-c\u0131 ild\u0259n din xadimi kimi f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamaq ist\u0259diyim vaxtlarda m\u00fcxt\u0259lif \u00e7\u0259tinlikl\u0259r, mane\u0259l\u0259r v\u0259 t\u0259zyiql\u0259r var idi. H\u0259tta m\u0259ni bu yoldan uzaqla\u015fd\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fanlar da oldu. S\u00f6hb\u0259t r\u0259smi qurumlardan gedirdi.<br \/>\nBuna baxmayaraq, m\u0259n \u00f6z iman\u0131m v\u0259 \u0259qid\u0259ml\u0259 yoluma davam etdim. Bir ne\u00e7\u0259 il sonra art\u0131q Bil\u0259suvar rayonunda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k &#8220;C\u00fcm\u0259&#8221; m\u0259scidin\u0259 axund t\u0259yin olundum. O zaman bir \u00e7oxlar\u0131 t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259nirdi ki, b\u00fct\u00fcn bu mane\u0259l\u0259r\u0259 baxmayaraq, yen\u0259 d\u0259 h\u0259min v\u0259zif\u0259y\u0259 g\u0259lib \u00e7\u0131xd\u0131m. Amma bu, m\u0259nim inand\u0131\u011f\u0131m yoldan d\u00f6nm\u0259m\u0259yimin n\u0259tic\u0259si idi.<br \/>\nBu g\u00fcn is\u0259 v\u0259ziyy\u0259t tamam f\u0259rqlidir. Elm inki\u015faf edib, dini t\u0259hsil almaq \u00fc\u00e7\u00fcn r\u0259smi imkanlar yarad\u0131l\u0131b. Dini Qurumlarla \u0130\u015f \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si n\u0259zdind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n Bak\u0131 \u0130lahiyyat \u0130nstitutu kimi t\u0259hsil ocaqlar\u0131nda insanlar r\u0259smi \u015f\u0259kild\u0259 oxuyur, dini bilikl\u0259r\u0259 yiy\u0259l\u0259nir v\u0259 sonra m\u0259scidl\u0259rd\u0259 din xadimi kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259 bilirl\u0259r. Bu da t\u0259bii ki, i\u015fi daha sistemli v\u0259 asan edir.<br \/>\nEyni zamanda, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r d\u0259 m\u0259lumat \u0259ld\u0259 etm\u0259k bax\u0131m\u0131ndan b\u00f6y\u00fck imkanlar yarad\u0131b. \u0130nsan ist\u0259diyi dini m\u0259lumat\u0131 rahatl\u0131qla tapa bilir, \u00f6yr\u0259n\u0259 bilir. Amma burada vacib olan odur ki, bu m\u0259lumatlar d\u00fczg\u00fcn m\u0259nb\u0259d\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcls\u00fcn.<br \/>\n\u00dcmumilikd\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, ke\u00e7mi\u015f d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 dini xadim olmaq daha \u00e7ox \u00e7\u0259tinlik v\u0259 m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 idi, amma b\u00f6y\u00fck \u0259qid\u0259 v\u0259 irad\u0259 t\u0259l\u0259b edirdi. \u0130ndiki d\u00f6vrd\u0259 is\u0259 imkanlar daha \u00e7oxdur, lakin m\u0259suliyy\u0259t d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus \u015f\u0259kild\u0259 art\u0131b. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259r d\u00f6vr\u00fcn \u00f6z \u00e7\u0259tinliyi v\u0259 \u00f6z \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259ri var.<\/p>\n<p>\u2013<strong> M\u0259scid yaln\u0131z ibad\u0259t yeri olmal\u0131d\u0131r, yoxsa sosial maarifl\u0259ndirici m\u0259rk\u0259z funksiyas\u0131n\u0131 da\u015f\u0131mal\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u2013 \u018fvv\u0259la onu qeyd edim ki, m\u0259scid \u0259sas etibaril\u0259 ibad\u0259t yeridir. Bu, onun \u0259n ba\u015fl\u0131ca funksiyas\u0131d\u0131r. \u0130nsanlar m\u0259scid\u0259 g\u0259lir, namaz q\u0131l\u0131r, Allaha ibad\u0259t edir, m\u0259n\u0259vi rahatl\u0131q tap\u0131rlar. Bu bax\u0131mdan m\u0259scidin ibad\u0259t m\u0259kan\u0131 olmas\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259z bir h\u0259qiq\u0259tdir.<br \/>\nAmma bununla yana\u015f\u0131, m\u0259scid h\u0259m d\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259 m\u0259rk\u0259zidir. Y\u0259ni m\u0259scid t\u0259kc\u0259 namaz q\u0131l\u0131n\u0131b \u00e7\u0131x\u0131lan bir yer deyil. Orada deyil\u0259n x\u00fctb\u0259l\u0259r, moiz\u0259l\u0259r, dini s\u00f6hb\u0259tl\u0259r insanlar\u0131n g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131na istiqam\u0259t ver\u0259n bir n\u00f6v maarif d\u0259rsidir. \u0130nsanlar burada h\u0259m dini bilikl\u0259r \u0259ld\u0259 edir, h\u0259m d\u0259 m\u0259n\u0259vi t\u0259rbiy\u0259 al\u0131rlar.<br \/>\nQurani-K\u0259rimd\u0259 d\u0259 insanlar\u0131 elm\u0259, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259y\u0259 v\u0259 do\u011fru yola \u00e7a\u011f\u0131ran \u00e7oxlu ay\u0259l\u0259r var. Bu da g\u00f6st\u0259rir ki, din yaln\u0131z ibad\u0259tl\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r, eyni zamanda insan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 v\u0259 davran\u0131\u015f t\u0259rzini formala\u015fd\u0131r\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u0259scidin maarifl\u0259ndirici rolu \u00e7ox \u00f6n\u0259mlidir.<br \/>\nBiz din xadiml\u0259ri olaraq da \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q ki, x\u00fctb\u0259l\u0259rimiz sad\u0259c\u0259 ibad\u0259t \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 il\u0259 kifay\u0259tl\u0259nm\u0259sin, eyni zamanda insanlara g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yatda laz\u0131m olan t\u00f6vsiy\u0259l\u0259ri d\u0259 versin. Ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri, \u0259xlaq, davran\u0131\u015f, sosial m\u0259suliyy\u0259t, v\u0259t\u0259n\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131q kimi m\u00f6vzular x\u00fctb\u0259l\u0259rd\u0259 geni\u015f yer al\u0131r. \u00c7\u00fcnki insan yaln\u0131z ibad\u0259tl\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 d\u00fczg\u00fcn \u0259xlaq v\u0259 davran\u0131\u015fla kamill\u0259\u015fir.<br \/>\nBu g\u00fcn m\u0259scidl\u0259r insanlar\u0131n h\u0259m ibad\u0259t etdiyi, h\u0259m d\u0259 maarifl\u0259ndiyi m\u00fcq\u0259dd\u0259s m\u0259kanlard\u0131r. Orada Allah\u0131n birliyi, Pey\u011f\u0259mb\u0259rin (s.\u0259.s) g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259ri t\u0259bli\u011f olunur v\u0259 insanlar \u015f\u0259ri\u0259tin \u0259saslar\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259nirl\u0259r. Eyni zamanda c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn vacib olan m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r d\u0259 a\u015f\u0131lan\u0131r.<br \/>\nOna g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u0259n hesab edir\u0259m ki, m\u0259scid h\u0259m ibad\u0259t yeri, h\u0259m d\u0259 maarifl\u0259ndirici m\u0259rk\u0259z funksiyas\u0131n\u0131 da\u015f\u0131mal\u0131d\u0131r. Bu iki istiqam\u0259t bir-birini tamamlay\u0131r v\u0259 m\u0259scidin c\u0259miyy\u0259td\u0259ki rolunu daha da g\u00fccl\u0259ndirir.<\/p>\n<p><strong>\u2013 \u015e\u0259xsi h\u0259yat\u0131n\u0131zda el\u0259 bir an olub ki, bir insan\u0131n h\u0259yat\u0131na t\u0259sir etdiyinizi hiss etmisiniz?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u2013 \u018flb\u0259tt\u0259, bel\u0259 hallar olub v\u0259 bu, din xadimi \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u0259n\u0259vi sevincdir. \u0130nsanlarla i\u015fl\u0259y\u0259rk\u0259n el\u0259 situasiyalar olur ki, s\u0259n dediyin bir k\u0259lm\u0259, verdiyin bir m\u0259sl\u0259h\u0259t, b\u0259z\u0259n bir x\u00fctb\u0259d\u0259 toxundu\u011fun bir fikir kimins\u0259 h\u0259yat\u0131nda ciddi d\u00f6n\u00fc\u015f yarada bilir.<br \/>\nM\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n \u00f6n\u0259mlisi odur ki, insan d\u00fczg\u00fcn yola qay\u0131ts\u0131n, ail\u0259si il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tini d\u00fcz\u0259ltsin, ibad\u0259t\u0259 yax\u0131nla\u015fs\u0131n v\u0259 m\u0259n\u0259vi bax\u0131mdan \u00f6z\u00fcn\u00fc taps\u0131n. Bel\u0259 hallar olanda insan t\u0259bii olaraq d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ki, g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn i\u015f h\u0259d\u0259r getm\u0259yib.<br \/>\nM\u0259s\u0259l\u0259n, el\u0259 insanlar olub ki, \u0259vv\u0259l dini m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7ox da diqq\u0259t etmirdil\u0259r, amma zamanla m\u0259scid\u0259 g\u0259lm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131blar, x\u00fctb\u0259l\u0259ri dinl\u0259yibl\u0259r v\u0259 h\u0259yatlar\u0131nda d\u0259yi\u015fiklik hiss olunub. Sonradan \u00f6zl\u0259ri g\u0259lib deyibl\u0259r ki, \u201cA\u011fa, sizin bir s\u00f6hb\u0259tiniz m\u0259n\u0259 t\u0259sir etdi, h\u0259yat\u0131m\u0131 d\u0259yi\u015fdim\u201d. Bu c\u00fcr s\u00f6zl\u0259r insan \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck m\u0259suliyy\u0259t v\u0259 eyni zamanda b\u00f6y\u00fck bir m\u0259n\u0259vi m\u00fckafatd\u0131r.<br \/>\nQurani-K\u0259rimd\u0259 d\u0259 insanlar\u0131 do\u011fru yola d\u0259v\u0259t etm\u0259k, yax\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 yaymaq v\u0259 pislikd\u0259n \u00e7\u0259kindirm\u0259k \u0259sas prinsipl\u0259rd\u0259n biri kimi g\u00f6st\u0259rilir. Bizim g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz i\u015f d\u0259 m\u0259hz budur \u2013 insanlara do\u011fru yolu g\u00f6st\u0259rm\u0259k, onlar\u0131 m\u0259n\u0259vi bax\u0131mdan oyatmaq v\u0259 Allah\u0131n buyruqlar\u0131n\u0131 xat\u0131rlatmaq.<br \/>\nB\u0259z\u0259n ail\u0259 probleml\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 da m\u00fcraci\u0259tl\u0259r olur. \u0130ki insan aras\u0131nda anla\u015f\u0131lmazl\u0131q yaran\u0131r, ail\u0259nin da\u011f\u0131lmaq t\u0259hl\u00fck\u0259si olur. Bel\u0259 hallarda imkan daxilind\u0259 s\u00f6hb\u0259t edirik, m\u0259sl\u0259h\u0259t veririk v\u0259 \u00e7ox vaxt Allah\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 h\u0259min ail\u0259l\u0259r yenid\u0259n bir araya g\u0259lir. Bu zaman insan daha ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcr ki, bir s\u00f6hb\u0259t, bir d\u00fczg\u00fcn istiqam\u0259t b\u0259z\u0259n bir ail\u0259ni xilas ed\u0259 bilir.<br \/>\nM\u0259n hesab edir\u0259m ki, din xadiminin \u0259n b\u00f6y\u00fck qazanc\u0131 pul v\u0259 ya v\u0259zif\u0259 deyil, insan\u0131n q\u0259lbin\u0259 toxuna bilm\u0259kdir. Bir insan\u0131n h\u0259yat\u0131nda m\u00fcsb\u0259t d\u0259yi\u015fiklik yarada bilmis\u0259ns\u0259, bu art\u0131q \u0259n b\u00f6y\u00fck u\u011furdur. \u00c7\u00fcnki insan\u0131n q\u0259lbin\u0259 yol tapmaq, onu yax\u015f\u0131l\u0131\u011fa y\u00f6n\u0259ltm\u0259k \u00e7ox b\u00f6y\u00fck m\u0259suliyy\u0259t v\u0259 eyni zamanda b\u00f6y\u00fck bir nem\u0259tdir.<\/p>\n<p>\u2013<strong> Sizc\u0259 insan\u0131n Allaha yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7m\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrm\u00fc, yoxsa bu tamamil\u0259 f\u0259rdi m\u0259s\u0259l\u0259dir?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u2013 \u0130nsanlar\u0131n Allaha yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u0259qiq \u00f6l\u00e7\u00fc il\u0259 ifad\u0259 etm\u0259k, y\u0259ni \u201cfilan insan bu q\u0259d\u0259r yax\u0131nd\u0131r, o biri bu q\u0259d\u0259r uzaqd\u0131r\u201d dem\u0259k do\u011fru olmaz. Bu, tamamil\u0259 insan\u0131n daxili hal\u0131, iman\u0131 v\u0259 \u0259m\u0259lil\u0259 ba\u011fl\u0131 bir m\u0259s\u0259l\u0259dir. \u00c7\u00fcnki Allaha yax\u0131nl\u0131q zahiri g\u00f6st\u0259ricil\u0259rl\u0259 yox, q\u0259lbin safl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 insan\u0131n niyy\u0259ti il\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr.<br \/>\nQurani-K\u0259rimd\u0259 d\u0259 bildirilir ki, Allah insana onun \u015fah damar\u0131ndan da yax\u0131nd\u0131r. Bu, \u00e7ox d\u0259rin bir m\u0259nad\u0131r. Y\u0259ni Allah-T\u0259ala insan\u0131n h\u0259r hal\u0131n\u0131 bilir, onun niyy\u0259tini, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sini v\u0259 \u0259m\u0259lini g\u00f6r\u00fcr. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 insan\u0131n Allaha yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131 da ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 onun q\u0259lbind\u0259ki imanla ba\u011fl\u0131d\u0131r.<br \/>\nAllah insan\u0131 yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 x\u0259lif\u0259 olaraq yarad\u0131b. Bu, insan\u0131n m\u0259suliyy\u0259tini v\u0259 d\u0259y\u0259rini g\u00f6st\u0259r\u0259n \u00e7ox m\u00fch\u00fcm bir h\u0259qiq\u0259tdir. \u0130nsan yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 Allah\u0131n \u0259mrl\u0259rini yerin\u0259 yetir\u0259n, \u0259dal\u0259ti qoruyan v\u0259 d\u00fczg\u00fcn yolu t\u0259bli\u011f ed\u0259n bir varl\u0131qd\u0131r. Bu bax\u0131mdan insan\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131 \u00f6z\u00fc b\u00f6y\u00fck bir \u015f\u0259r\u0259fdir.<br \/>\nQuranda H\u0259zr\u0259ti Ad\u0259m (\u0259.s) il\u0259 ba\u011fl\u0131 hadis\u0259d\u0259 d\u0259 Allah-T\u0259ala m\u0259l\u0259kl\u0259r\u0259 insan\u0131n yarad\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bildirir. M\u0259l\u0259kl\u0259r is\u0259 insan\u0131n yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 f\u0259sad t\u00f6r\u0259d\u0259 bil\u0259c\u0259yini deyirl\u0259r. Amma Allah-T\u0259ala buyurur ki, \u201cM\u0259n sizin bilm\u0259diyinizi bilir\u0259m\u201d. Bu da g\u00f6st\u0259rir ki, insan\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131nda b\u00f6y\u00fck hikm\u0259t var v\u0259 insan do\u011fru yol se\u00e7\u0259rs\u0259, \u00e7ox uca m\u0259qama \u00e7ata bil\u0259r.<br \/>\nOna g\u00f6r\u0259 d\u0259 insan\u0131n Allaha yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131 sabit bir \u00f6l\u00e7\u00fc il\u0259 deyil, onun g\u00fcnd\u0259lik \u0259m\u0259ll\u0259ri, ibad\u0259ti, d\u00fcr\u00fcstl\u00fcy\u00fc, insanlara m\u00fcnasib\u0259ti v\u0259 niyy\u0259ti il\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n olunur. Kim n\u0259 q\u0259d\u0259r s\u0259mimi ibad\u0259t edirs\u0259, n\u0259 q\u0259d\u0259r d\u00fczg\u00fcn ya\u015fay\u0131rsa, o q\u0259d\u0259r d\u0259 Allaha yax\u0131n olur. Amma bunu yaln\u0131z Allah bilir, biz insanlar is\u0259 yaln\u0131z zahir\u0259 baxa bilirik.<br \/>\n\u00dcmumilikd\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, Allaha yax\u0131nl\u0131q tamamil\u0259 f\u0259rdi m\u0259s\u0259l\u0259dir v\u0259 h\u0259r insan\u0131n \u00f6z i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u018fsas olan odur ki, insan h\u0259r zaman Allaha yax\u0131n olma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fs\u0131n, \u00f6z\u00fcn\u00fc islah etsin v\u0259 yax\u015f\u0131 \u0259m\u0259ll\u0259rl\u0259 ya\u015fas\u0131n.<\/p>\n<p><strong>\u2013 Son olaraq A\u011fa, siz\u0259 g\u0259nc jurnalist kimi bel\u0259 bir sual da verm\u0259k ist\u0259yir\u0259m: \u018fg\u0259r bir g\u00fcn minb\u0259rd\u0259n son d\u0259f\u0259 dan\u0131\u015fmaq imkan\u0131n\u0131z olsa, Bil\u0259suvar camaat\u0131na hans\u0131 mesaj\u0131 ver\u0259rdiniz?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u2013 \u018fg\u0259r bir g\u00fcn el\u0259 bir an g\u0259l\u0259rs\u0259 ki, minb\u0259rd\u0259n son d\u0259f\u0259 s\u00f6z dem\u0259k imkan\u0131m olsun, Bil\u0259suvar camaat\u0131na \u0259sas mesaj\u0131m bu olard\u0131: din\u0259 s\u0259daq\u0259tli olaq, iman\u0131m\u0131z\u0131 qoruyaq, c\u0259miyy\u0259timizd\u0259 s\u00fclh\u00fc, \u0259min-amanl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131 g\u00fccl\u0259ndir\u0259k. \u0130nsanlar aras\u0131nda mehribanl\u0131q, anlay\u0131\u015f v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u00f6rm\u0259t h\u0259mi\u015f\u0259 qorunmal\u0131d\u0131r.<br \/>\nX\u00fcsusil\u0259 d\u0259 ail\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox \u00f6n\u0259mlidir. Ata-anaya h\u00f6rm\u0259t h\u0259r bir insan\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131n b\u0259z\u0259yidir. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bu g\u00fcn b\u0259zi hallarda \u00f6vladlar\u0131n valideynl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcnasib\u0259tind\u0259 probleml\u0259r g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Amma biz unutmamal\u0131y\u0131q ki, valideyn\u0259 h\u00f6rm\u0259t t\u0259kc\u0259 bir \u0259xlaq qaydas\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 dinimizin \u0259sas g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259rind\u0259n biridir.<br \/>\nQurani-K\u0259rim biz\u0259 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 valideynl\u0259r\u0259 ehtiram g\u00f6st\u0259rm\u0259yi, onlar\u0131 incitm\u0259m\u0259yi v\u0259 onlara qay\u011f\u0131 il\u0259 yana\u015fma\u011f\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edir. Dinimizd\u0259 ata-anaya h\u00f6rm\u0259t o q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck d\u0259y\u0259rdir ki, insan\u0131n ibad\u0259ti bel\u0259 bu m\u0259suliyy\u0259tl\u0259 yana\u015f\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndirilir. \u00c7\u00fcnki valideyn haqq\u0131 \u00e7ox b\u00f6y\u00fckd\u00fcr v\u0259 bu haqq\u0131 tam \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6d\u0259m\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil.<br \/>\n\u0130nsan Allah qar\u015f\u0131s\u0131nda t\u00f6vb\u0259 ets\u0259, Allah-T\u0259ala \u00f6z haqq\u0131ndan ke\u00e7\u0259 bil\u0259r. Amma valideyn haqq\u0131 ayr\u0131 bir m\u0259suliyy\u0259tdir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259r bir \u00f6vlad ata-anas\u0131na h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015fmal\u0131, onlar\u0131 incitm\u0259m\u0259li, onlar\u0131n duas\u0131n\u0131 alma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki valideynin duas\u0131 insan\u0131n h\u0259yat\u0131nda b\u0259r\u0259k\u0259t g\u0259tirir.<br \/>\nM\u0259n h\u0259mi\u015f\u0259 demi\u015f\u0259m v\u0259 yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m ki, c\u0259miyy\u0259tin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 ail\u0259d\u0259n ba\u015flay\u0131r. Ail\u0259d\u0259 sevgi, h\u00f6rm\u0259t v\u0259 anlay\u0131\u015f varsa, h\u0259min c\u0259miyy\u0259t d\u0259 sa\u011flam olur. \u018fks halda probleml\u0259r art\u0131r.<br \/>\nSon s\u00f6z\u00fcm budur ki, h\u0259r birimiz iman\u0131m\u0131z\u0131 qoruyub saxlamal\u0131, Allah yolundan ayr\u0131lmamal\u0131, ata-anam\u0131za h\u00f6rm\u0259t etm\u0259li v\u0259 c\u0259miyy\u0259timizd\u0259 s\u00fclh\u00fc, mehribanl\u0131\u011f\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259liyik. Bu, h\u0259m d\u00fcnyam\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn, h\u0259m d\u0259 axir\u0259timiz \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n do\u011fru yoldur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-79384\" src=\"https:\/\/odlar.media\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/WhatsApp-Image-2026-06-10-at-14.56.53-461x1024.jpeg\" alt=\"\" width=\"233\" height=\"518\" srcset=\"https:\/\/odlar.media\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/WhatsApp-Image-2026-06-10-at-14.56.53-461x1024.jpeg 461w, https:\/\/odlar.media\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/WhatsApp-Image-2026-06-10-at-14.56.53-691x1536.jpeg 691w, https:\/\/odlar.media\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/WhatsApp-Image-2026-06-10-at-14.56.53.jpeg 720w\" sizes=\"auto, (max-width: 233px) 100vw, 233px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>S\u00f6hb\u0259tl\u0259\u015fdi: Fuad Bil\u0259suvarl\u0131<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>M\u0259nb\u0259: Odlar.media<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bil\u0259suvar\u0131n C\u00fcm\u0259 m\u0259scidinin sakit h\u0259y\u0259tind\u0259 min ill\u0259rin s\u00fckutu il\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcn s\u0259si bir-birin\u0259 qar\u0131\u015f\u0131r. Bir t\u0259r\u0259fd\u0259 ibad\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259l\u0259s\u0259n insanlar\u0131n add\u0131m s\u0259sl\u0259ri, o biri t\u0259r\u0259fd\u0259 is\u0259 minb\u0259rd\u0259n s\u0259sl\u0259n\u0259n s\u00f6zl\u0259rin m\u0259n\u0259vi&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":537,"featured_media":79406,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[72,1],"tags":[],"class_list":["post-79380","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-islam","category-manset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/79380","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/537"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=79380"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/79380\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":79408,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/79380\/revisions\/79408"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/79406"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=79380"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=79380"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=79380"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}