{"id":79189,"date":"2026-06-08T07:59:30","date_gmt":"2026-06-08T03:59:30","guid":{"rendered":"https:\/\/odlar.media\/?p=79189"},"modified":"2026-06-08T07:59:30","modified_gmt":"2026-06-08T03:59:30","slug":"antarktidanin-buzlari-altinda-n%c9%99h%c9%99ng-geoloji-sistem-askarlandi-aliml%c9%99r-yeni-kontinental-qurulusu-aciqladi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/odlar.media\/?p=79189","title":{"rendered":"Antarktidan\u0131n buzlar\u0131 alt\u0131nda n\u0259h\u0259ng geoloji sistem a\u015fkarland\u0131 \u2013 aliml\u0259r yeni kontinental qurulu\u015fu a\u00e7\u0131qlad\u0131"},"content":{"rendered":"<div>\n<div class=\"flex h-svh w-screen flex-col\">\n<div class=\"relative z-0 flex min-h-0 w-full flex-1\">\n<div class=\"relative flex min-h-0 w-full min-w-0 flex-1\">\n<div class=\"@container\/main relative flex min-w-0 flex-1 flex-col -translate-y-[calc(env(safe-area-inset-bottom,0px)\/2)] pt-[calc(env(safe-area-inset-bottom,0px)\/2)]\">\n<div class=\"@w-sm\/main:[scrollbar-gutter:var(--stage-scroll-gutter)] touch:[scrollbar-width:none] group\/scroll-root relative flex min-h-0 min-w-0 flex-1 flex-col [scrollbar-gutter:stable] not-print:overflow-x-clip not-print:overflow-y-auto group-data-stream-active\/scroll-root:[overflow-anchor:none] scroll-pt-(--header-height) [--sticky-padding-top:var(--header-height)] [--sticky-padding-bottom:0px] [--scroll-root-safe-area-inset-top:calc(var(--sticky-padding-top)+env(safe-area-inset-top,0px))] [--scroll-root-safe-area-inset-bottom:calc(var(--sticky-padding-bottom)+var(--screen-keyboard-height,0px)+env(safe-area-inset-bottom,0px))] [--scroll-root-safe-area-height:calc(100lvh-var(--scroll-root-safe-area-inset-top)-var(--scroll-root-safe-area-inset-bottom))] has-data-[fixed-header=less-than-xl]:@w-xl\/main:scroll-pt-0 has-data-[fixed-header=less-than-xl]:@w-xl\/main:[--sticky-padding-top:0px] has-data-[fixed-header=less-than-xxl]:@w-2xl\/main:scroll-pt-0 has-data-[fixed-header=less-than-xxl]:@w-2xl\/main:[--sticky-padding-top:0px]\" data-scroll-root=\"\" data-scroll-from-top=\"\" data-scroll-from-end=\"\"><main id=\"main\" class=\"not-keyboard-focused:outline-none min-h-0 flex-1\" tabindex=\"-1\"><\/p>\n<div id=\"thread\" class=\"group\/thread flex flex-col min-h-full\">\n<div class=\"composer-parent flex flex-1 flex-col focus-visible:outline-0\" role=\"presentation\">\n<div class=\"relative basis-auto flex-col -mb-(--composer-overlap-px) pb-(--composer-overlap-px) [--composer-overlap-px:28px] grow flex\" data-voice-floating-orb-focus-background=\"\">\n<div class=\"flex flex-col text-sm\">\n<div class=\"qMYqUG_convSearchResultHighlightRoot\">\n<div class=\"\" data-turn-id-container=\"request-WEB:f621551a-712a-42f8-8936-7788407516e1-0\" data-is-intersecting=\"true\">\n<section class=\"text-token-text-primary w-full focus:outline-none has-data-writing-block:pointer-events-none [&amp;:has([data-writing-block])&gt;*]:pointer-events-auto R6Vx5W_threadScrollVars scroll-mb-[calc(var(--scroll-root-safe-area-inset-bottom,0px)+var(--thread-response-height))] scroll-mt-[calc(var(--header-height)+min(200px,max(70px,20svh)))]\" dir=\"auto\" data-turn-id=\"request-WEB:f621551a-712a-42f8-8936-7788407516e1-0\" data-turn-id-container=\"request-WEB:f621551a-712a-42f8-8936-7788407516e1-0\" data-testid=\"conversation-turn-2\" data-scroll-anchor=\"false\" data-turn=\"assistant\">\n<div class=\"text-base my-auto mx-auto pb-10 [--thread-content-margin:var(--thread-content-margin-xs,calc(var(--spacing)*4))] @w-sm\/main:[--thread-content-margin:var(--thread-content-margin-sm,calc(var(--spacing)*6))] @w-lg\/main:[--thread-content-margin:var(--thread-content-margin-lg,calc(var(--spacing)*16))] px-(--thread-content-margin)\">\n<div class=\"[--thread-content-max-width:40rem] @w-lg\/main:[--thread-content-max-width:48rem] mx-auto max-w-(--thread-content-max-width) flex-1 group\/turn-messages focus-visible:outline-hidden relative flex w-full min-w-0 flex-col agent-turn\" data-conversation-screenshot-content=\"\">\n<div class=\"flex max-w-full flex-col gap-4 grow\">\n<div class=\"min-h-8 text-message relative flex w-full flex-col items-end gap-2 text-start break-words whitespace-normal outline-none keyboard-focused:focus-ring [.text-message+&amp;]:mt-1\" dir=\"auto\" tabindex=\"0\" data-message-author-role=\"assistant\" data-message-id=\"c43d4be8-d658-445b-9862-227f33b32be3\" data-message-model-slug=\"gpt-5-3-mini\" data-turn-start-message=\"true\">\n<div class=\"flex w-full flex-col gap-1 empty:hidden\">\n<div class=\"markdown prose dark:prose-invert wrap-break-word w-full light markdown-new-styling\">\n<p data-start=\"0\" data-end=\"111\">\n<p data-start=\"113\" data-end=\"422\"><strong>Odlar.media<\/strong> x\u0259b\u0259r verir ki, beyn\u0259lxalq aliml\u0259r qrupu <span class=\"hover:entity-accent entity-underline inline cursor-pointer align-baseline\"><span class=\"whitespace-normal\">Antarktida<\/span><\/span>n\u0131n \u015e\u0259rqi hiss\u0259sind\u0259 indiy\u0259d\u0259k m\u0259lum olmayan n\u0259h\u0259ng geoloji struktur a\u015fkarlay\u0131b. \u00dc\u00e7 kilometrd\u0259n art\u0131q qal\u0131nl\u0131\u011fa malik buz qat\u0131n\u0131n alt\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n bu sistem, bir-biri il\u0259 \u0259laq\u0259li buzalt\u0131 h\u00f6vz\u0259l\u0259r \u015f\u0259b\u0259k\u0259sind\u0259n ibar\u0259tdir.<\/p>\n<p data-start=\"424\" data-end=\"748\">Ara\u015fd\u0131rman\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri <span class=\"hover:entity-accent entity-underline inline cursor-pointer align-baseline\"><span class=\"whitespace-normal\">Nature Geoscience<\/span><\/span> jurnal\u0131nda d\u0259rc olunub. Aliml\u0259r yeni k\u0259\u015ff edil\u0259n qurulu\u015fu \u201c\u015e\u0259rqi Antarktika Fan H\u00f6vz\u0259si Vilay\u0259ti\u201d adland\u0131r\u0131blar. Sistem\u0259 Uilks v\u0259 Aurora kimi iri buzalt\u0131 h\u00f6vz\u0259l\u0259r, el\u0259c\u0259 d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck buzalt\u0131 g\u00f6l\u00fc say\u0131lan <span class=\"hover:entity-accent entity-underline inline cursor-pointer align-baseline\"><span class=\"whitespace-normal\">Vostok g\u00f6l\u00fc<\/span><\/span> d\u0259 daxildir.<\/p>\n<p data-start=\"750\" data-end=\"1009\">\u018fvv\u0259ll\u0259r ayr\u0131-ayr\u0131 geoloji obyektl\u0259r kimi \u00f6yr\u0259nil\u0259n bu strukturlar\u0131n yeni analizl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 vahid kontinental miqyasl\u0131 sistemin t\u0259rkib hiss\u0259l\u0259ri oldu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. Bu is\u0259 b\u00f6lg\u0259nin geoloji tarixin\u0259 dair m\u00f6vcud t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259ri \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 d\u0259yi\u015fir.<\/p>\n<p data-start=\"1011\" data-end=\"1300\">T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar bildirirl\u0259r ki, strukturun formala\u015fmas\u0131 Yer qab\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u0259rk\u0259zi n\u00f6qt\u0259d\u0259n t\u0259dric\u0259n geni\u015fl\u0259nm\u0259si prosesi il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Aliml\u0259r bu mexanizmi a\u00e7\u0131lan ovucun h\u0259r\u0259k\u0259tin\u0259 b\u0259nz\u0259dirl\u0259r: m\u0259rk\u0259z sabit qalark\u0259n, \u201cbarmaqlar\u201d istiqam\u0259tind\u0259 uzanan hiss\u0259l\u0259r b\u00f6y\u00fck \u00fc\u00e7bucaql\u0131 \u00e7\u00f6k\u0259klikl\u0259r yarad\u0131r.<\/p>\n<p data-start=\"1302\" data-end=\"1669\">M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin fikrinc\u0259, bu n\u0259h\u0259ng sistem \u00e7oxm\u0259rh\u0259l\u0259li geoloji prosesl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 formala\u015f\u0131b v\u0259 q\u0259dim superkontinent <span class=\"hover:entity-accent entity-underline inline cursor-pointer align-baseline\"><span class=\"whitespace-normal\">Qondvana<\/span><\/span>n\u0131n par\u00e7alanmas\u0131 il\u0259 s\u0131x \u0259laq\u0259lidir. Ehtimallara g\u00f6r\u0259, bu prosesl\u0259r milyonlarla il \u0259vv\u0259l <span class=\"hover:entity-accent entity-underline inline cursor-pointer align-baseline\"><span class=\"whitespace-normal\">Avstraliya<\/span><\/span> il\u0259 Antarktidan\u0131n ayr\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olan tektonik h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rl\u0259 d\u0259 ba\u011fl\u0131 ola bil\u0259r.<\/p>\n<p data-start=\"1671\" data-end=\"1882\">Aliml\u0259r vur\u011fulay\u0131rlar ki, bu k\u0259\u015ff yaln\u0131z Yer k\u00fcr\u0259sinin q\u0259dim geoloji tarixini ayd\u0131nla\u015fd\u0131rm\u0131r, h\u0259m d\u0259 bu g\u00fcn buz t\u0259b\u0259q\u0259sinin alt\u0131nda gizl\u0259n\u0259n topoqrafiyan\u0131n buzlaqlar\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259tin\u0259 birba\u015fa t\u0259sir etdiyini g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p data-start=\"1884\" data-end=\"2107\" data-is-last-node=\"\" data-is-only-node=\"\">Yeni m\u00fc\u0259yy\u0259n edil\u0259n strukturun <span class=\"hover:entity-accent entity-underline inline cursor-pointer align-baseline\"><span class=\"whitespace-normal\">\u015e\u0259rqi Antarktida<\/span><\/span> buz \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u00fcn sabitliyind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynaya bil\u0259c\u0259yi v\u0259 x\u00fcsusil\u0259 qlobal istil\u0259\u015fm\u0259y\u0259 h\u0259ssas b\u00f6lg\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tli n\u0259tic\u0259l\u0259r do\u011fura bil\u0259c\u0259yi bildirilir.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p><\/main><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Odlar.media x\u0259b\u0259r verir ki, beyn\u0259lxalq aliml\u0259r qrupu Antarktidan\u0131n \u015e\u0259rqi hiss\u0259sind\u0259 indiy\u0259d\u0259k m\u0259lum olmayan n\u0259h\u0259ng geoloji struktur a\u015fkarlay\u0131b. \u00dc\u00e7 kilometrd\u0259n art\u0131q qal\u0131nl\u0131\u011fa malik buz qat\u0131n\u0131n alt\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n bu sistem, bir-biri il\u0259&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":537,"featured_media":79190,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[55],"tags":[],"class_list":["post-79189","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/79189","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/537"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=79189"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/79189\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":79192,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/79189\/revisions\/79192"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/79190"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=79189"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=79189"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/odlar.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=79189"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}